MƯA PHỐ NÚI

đỗ vẫn trọn

           

Viên ngắm nh́n bức tranh được giải thưởng hạng nhất trong năm cuối của ngành hội họa. Nó kết tụ bằng những vệt sơn dầu tạo thành triền đồi thoai thoải phủ kín hoa quỳ. Trên nền hoa vàng rực rỡ dưới ánh nắng chiều, một con bé đang thơ thẩn trên đỉnh đồi. Người nó, như bị nhận ch́m giữa rừng hoa mênh mông. Đôi cánh tay giơ cao níu chùm hoa trên tầm với như cố khoe tay áo cánh tiên màu hạt dẻ. Nước da sữa đục nổi bật đôi mắt đen lay láy. Bức tranh chẳng có ǵ đặc biệt nhưng lại được sự tán thưởng nhiệt liệt của các giáo sư và những người ưa chuộng hội họa. Sự khen thưởng không như một khích lệ cho những tài năng mới mà là một ngỡ ngàng, một khám phá kỳ bí vừa t́m thấy ở Viên. Bây giờ chẳng c̣n ai thắc mắc nếu không muốn nói là ganh tị v́ trời đă phú cho Viên một trí nhớ phi thường kèm theo một nét nh́n mỹ thuật mà Viên đă mặc nhiên khai phá bằng mọi sắc cạnh qua nét vẽ, qua những nét chấm phá tài t́nh. Những ngày tháng đầu, Viên đưa cả lớp từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Trong khi chúng bạn kéo nhau vào sở thú, vào công viên có lá vàng để lấy những phong cảnh đẹp, th́ Viên ung dung với giá vẽ trong sân trường. Dưới tàng cây rậm vắng bóng người để thả hồn về kỷ niệm trong từng nét vẽ. Về những ngày tháng xa xưa, với vùng cao nguyên đất đỏ, núi non trùng điệp.

Pleiku – Quê hương của Viên đó, một tỉnh lỵ nhỏ được bao bọc bởi núi đồi quanh năm phủ sương mù, bằng hơi lạnh của khí đá, bằng những vùng xám lạt của khói lam chiều và được đan kết bằng yêu thương của t́nh người, bằng những chất phác thật thà. Nơi đó, có Biển Hồ sâu vô tận, có cầu Hội Phú, có chợ Trà Bá, chợ Mới, chợ Nhỏ... và có con đường Trịnh Minh Thế dẫn đến trường Pleime. Viên rùng ḿnh, cứ mỗi lần ngồi bên giá vẽ là mỗi lần h́nh ảnh thơ ấu hiện về. Như một khúc phim được ráp nối trong kư ức của Viên tuần tự không bao giờ dứt...

Viên cuộn người trong chiếc chăn nhỏ như con tằm rúc ḿnh trong chiếc kén. Ánh lửa bập bùng từ cái ḷ đúc bằng đất sét tỏa ấm khắp pḥng. Nó ngồi im chăm chú nh́n mẹ lọc những cặn đục trong thau sữa ḅ tươi nguyên chất mà chú Cổn vẫn mang tới bán vào mỗi buổi sáng. Khi mảnh bọt đầu tiên vừa lăn tăn sôi, mẹ đă tắt bếp và lấy muỗng lớn gạt lớp màng mỏng bên trên. Thế là Viên đă có một ly sữa đầy thơm phức. Ly sữa đầu tiên vào buổi sáng c̣n rất sớm, nó trắng đục, béo ngậy và ngọt lờ lợ giống như trái lư vừa chín. Viên đưa lên miệng vừa thổi vừa uống từng ngụm nhỏ để chờ giọng rao bánh ḿ của người đàn bà góa quen thuộc. C̣n ǵ bằng những buổi sáng ngập sương mù, trời lạnh quay lạnh quắt được nghe giọng mời đầy nghệ thuật của bà ta. Nó liên tục và cao vút như một điệu nhạc vui tai, pha lẫn âm thanh reo rắt làm người nghe thấy đói cồn cào trong bụng. Viên liên tưởng tới những ổ bánh ḿ nóng hổi vùi sâu dưới hai lớp bao bố, rồi lạnh h́nh dung hũ mật ong đặc sánh cất trong tủ mà nuốt nước bọt ừng ực. Điểm tâm chỉ có thế nhưng Viên vẫn thấy thèm mỗi sáng, rồi mỗi sáng ăn măi không bao giờ biết chán. Viên vừa ăn vừa nh́n mẹ soạn lại những quần áo cũ trong khi người Thượng (Ra-đê) lần lượt kéo đến. Trời lạnh thế mà họ ḿnh trần chỉ đóng mỗi cái khố bày trọn vẹn những bắp thịt rắn chắc và làn da đen bóng nhẫy. Họ đi thành hàng, kẻ đeo gùi, người đội củi đứng ngay ngắn một góc nhà... Mắt họ hau háu nh́n vào đống quần áo cũ để trên bàn trong khi đám con nít được dịp chạy lăng quăng gần ḷ sưởi nh́n ḷ than hồng nổ lách tách. Vào mùa lạnh, quần áo chăn mền là thứ cần thiết nhất đối với dân miền núi, nhất là người thiểu số bản thượng. Họ sống như dân du mục, kéo từng bầy từng đàn đi đến đâu cũng lấy trời làm nhà, đất làm chiếu, những bữa cơm được dọn gọn gàng chính giữa sàn nhà, ḷ bếp và ba cục đá xanh. Nồi, chảo là những ống tre nứa được giữ kín hơi bằng hai đầu mặt nắp đậy, được cắt cẩn thận để giữ lại một phần dính tọng teng bằng lớp vỏ tre mỏng bên ngoài. Trong chiếc nồi đó, đa số là cơm trắng phau, vài con mắm khô hoặc một dúm mắm buộc trong những lá khoai. Có bữa sang hơn, họ bắt được con cá sông hay gà nuôi trong ống tre (Loại gà này ăn rất ngon và lạ miệng. Họ nuôi từ nhỏ trong ống tre, chỉ chừa cái đầu gà tḥ ra ngoài, con gà lớn theo chiều dài của ống tre, đến ngày lễ hoặc có khách quư họ mới đem ra ăn. Chỉ một chút muối và một ít nước mưa, đốt lửa đến khi nào ống tre cháy đen và chắc chắn món đồ ăn trong đó đă chín, th́ bóc từng mảnh tre ra, lông và da gà cũng theo dó mà tróc ra, chỉ c̣n lại thịt gà thơm phức. Món này th́ không thể nào chê được, thật tuyệt vời.) Đó cũng là một món ăn khoái khẩu mà người dân miền cao ai cũng thèm. Đời sống của người dân thiểu số ở cao nguyên gắn liền với núi đồi, chỉ cần một con dao, một cái rựa, một cái nỏ, một cái cuốc, thế là đủ bảo đảm cho cuộc sống của họ. Rau rợ là những đọt măng le, nấm rơm và nước giải khát là những trái cây rừng ngọt lịm và những khe nước suối, nước mạch chảy hoài không bao giờ ngưng. Thịt rừng, cá sông, họ không thiếu một thứ ǵ kể cả t́nh người. Đi đến đâu cũng được thương mến v́ họ thật thà, đôn hậu. Nhưng cũng có nhiều người đă lợi dụng sự chất phác ấy, để vụ lợi, cướp công không mà họ đă phải tốn hơi sức lặn lội trong rừng sâu bẻ măng kiếm củi. Một số người biết được sự lợi dụng ấy nên đa số đă t́m đến mẹ để mua bán đổi chác, v́ mẹ cũng là người thật thà như họ. Mẹ vẫn thường nói với Viên:

-         Phải công bằng con ạ! Đừng thấy họ khờ khạo mà toan tính lợi dụng... T́nh người là trên tất cả, tiền bạc dễ kiếm nhưng không thể mua được t́nh cảm con người.

Mẹ c̣n kể những người hà hiếp dân bản thượng đă bị họ thư, yếm đồ vật trong bụng như hột gà, miểng chai... Đặc tính của người Thượng là họ rất trung thành, nhưng khi họ đă ghét ai th́ khó mà gây cảm t́nh lại với họ được.

Thường trong những vụ mua bán đổi chác, họ chỉ trao đổi đồ vật chớ không lấy tiền. Sau này những bản Thượng ở gần phố họ văn minh hơn, nên có khi họ lấy tiền để mua muối, thuốc là những thứ rất cần thiết trong đời sống của họ. Đàn ông hay đàn bà đều hút thuốc rất nhiều, kể cả con nít bảy tuổi. Những khi họ không có lá thuốc, họ dùng lá chuối phơi khô để hút. Có thể giữa thời tiết giá lạnh, hơi thuốc giúp cho họ ấm áp phần nào.  

Viên vẫn phụ mẹ vào mỗi buổi sáng, sắp gọn những thứ mẹ đă chọn lựa vào một góc và tiếp đăi lũ khách nhỏ bằng những chiếc bánh sữa, những cục kẹo mạch nha cuốn tṛn trên đầu đũa. Bù lại, họ cho Viên vô số những trái cây thật lạ kiếm được trong rừng. Nhưng thích nhất vẫn là loại trâm rừng được bọc sẵn trong lá chuối. Nó to tṛn như đốt ngón tay cái, mầu tím đen và căng bóng, vị chua chua ngọt ngọt làm mỗi lần chỉ trông thấy lớp lá chuối bên ngoài là Viên đă muốn chảy nước miếng. Có lần, Viên đă bốc đầy hai tay dồn vào miệng làm mẹ sợ hăi:

-         Từ từ mà ăn con, làm ǵ như chết đói thế kia.

Viên muốn nói ḿnh không phải là con gái mà phải bỏ từng trái vô miệng, hơn nữa, trên bàn c̣n tới bốn năm bọc th́ chừng nào mới xong. Nhưng mùi vị ngon ngọt của trái trâm làm Viên không thể ngừng miệng nhai. Vài phút sau, lưỡi và răng đă nhuộm đầy màu tím xanh. Giờ là lúc Viên được dịp lè lưỡi giả ma để nhát chúng bạn, chả đứa nào sợ v́ đâu c̣n lạ ǵ, chỉ mỗi Thao là khác biệt. Viên không hiểu nó làm bộ cho ra vẻ hay nó yếu tim thật sự, mà mỗi lần Viên vừa vô đến cửa chưa kịp đưa cái lưỡi dài thoàng loàng ra là Thao đă mặt cắt không c̣n tí máu. Vừa sợ lại vừa giận, nó hơ hăi ôm mặt dấu ở góc tủ đứng thút thít khóc. Bắt tội thằng bé tám tuổi phải năn nỉ khô cả nước miếng và những trái trâm to dấu trong túi quần rộng cũng phải lôi ra dần đần đền v́ tội. Thao hiền lại học rất giỏi trong khi Viên đă lười c̣n nghịch ngợm phá phách như giặc, vậy mà hai đứa thân nhau cũng lạ. Viên nhớ buổi học đầu tiên theo mẹ cắp sách đến trường, mặc lời dỗ dành hứa hẹn, Viên vẫn níu chặt áo mẹ phụng phịu.

-         Mẹ ngồi học chung với con cơ.

Mẹ vỗ về:

-         Con trai lớn rồi phải học một ḿnh chứ!

Để tụi nó cười chết.

Hai mẹ con tŕ níu ở trước cửa lớp với bao nhiêu cặp mắt chế diễu của đám bạn cùng tuổi, để rồi mẹ con lại dắt d́u nhau về trước lời bướng bỉnh của Viên:

-         Mẹ học th́ con mới học.

Hôm sau, mẹ dẫn Viên sang nhà Thao dặn:

-         Con học chung với Thao này, anh em đi về có nhau vui lắm không ai dám bắt nạt đâu.

Mặc dù biết Thao từ hồi nó c̣n mũi răi ḷng tḥng, nhưng khi đi học, dáng bộ trông cũng hách dịch lắm. Viên ghét con gái hách x́ xằng nên nói oang oang:

-         Nó mít ướt thấy mồ, mai con đi một ḿnh cho mẹ xem.

Và từ mai Viên đi học một ḿnh thật. Mỗi buổi sáng được mẹ mặc cho chiếc quần yếm xanh đậm, cái áo chemise đỏ đồng phục, đầu đội mũ nỉ với chiếc áo len cùng màu xẫm và khi nào Viên ăn xong miếng bánh ḿ cuối cùng, mẹ cũng bỏ vào chiếc cặp nhẹ tênh một gói xôi lạp xưởng. Ra đường trông Viên khệ nệ như một chú gấu con ấm áp. Vai đeo chiếc cặp căng phồng v́ một đồng mẹ vừa cho để uống nước Viên đă đổ vào những thúng trâm bán bên vệ đường. Từ nhà đến trường gần cả cây số, đủ để Viên tiêu thụ mớ trái cây trong cặp. Nhưng chú bé tham ăn và phá phách nào để những trái mận, trái ổi non hai bên đường yên thân. Hôm nào cũng phải hái lén cho bằng được để nếm vị vừa chua vừa chát của thứ trái cây c̣n non ấy.

Viên hăng hái đi học chỉ v́ thế. Vừa được mặc quần áo đẹp, vừa được tự do ăn uống, lại vừa được những cặp mắt của đám con gái nh́n Viên thán phục. Nhưng thích nhất vẫn là được dung dăng dung dẻ với Thao. Con bé khôn đáo để, bắt Viên vai đeo túi nặng mà ăn uống phải chia hai. Nếu không, nó chẳng thèm chơi tṛ vợ chồng với Viên nữa. Hôm nào được mẹ dồn những món ăn đặc biệt, nó rủ thêm vài con bạn bằng cỡ. Lẽ dĩ nhiên, nó chỉ mất vài tiếng cậu cậu, mợ mợ, và bọn kia chỉ tốn vài tiếng dạ bẩm của lũ con cháu thế là mọi thứ đồ ăn của Viên được thản nhiên chui vào bụng chúng một cách công khai. Sau này, tṛ chơi đâm ra ngượng ngịu v́ Viên hay cáu sườn với đám con gái ăn bám này nên cả bọn tan ră, chỉ c̣n ḿnh Thao lẽo đẽo đi bên Viên mỗi trưa tan học. Hai đứa đă biết thưởng thức hương vị đặc biệt của trái cà phê vừa mới chín. Mùi thơm ngầy ngậy của lớp cùi rất mỏng bên ngoài lôi cuốn Viên chui qua lỗ băng rào đến rách cả quần áo, nhưng quyến rũ nhất vẫn là vườn nhăn của cụ Bách. Vườn rộng có đến hai mươi mẫu, cụ lại là người hiền lành nhân đức lại yêu trẻ nên ngay cổng lớn vào vườn, cụ cho xây một công viên với đủ tṛ chơi cho đám trẻ trong tỉnh lỵ. Không ngày nào hai đứa không có mặt nhưng thay v́ chơi xích đu, hoặc đi ngựa gỗ, Viên dẫn Thao vào sâu trong vườn, nơi có những cành nhăn xum xuê trái nằm khiêu khích trên cao xa tầm tay với của đám trẻ. Mười tuổi, Viên đă tập làm anh hùng trước mặt Thao. Nó ném chiếc cặp xuống đất rồi dơng dạc ra lệnh:

-         Thao đứng dưới này x̣e cái váy cho rộng, hễ Viên thảy xuống là phải hứng lấy. Để nó rớt xuống đất dính đầy cát là ăn đ̣n đừng có khóc.

Thao lấy tay che bớt ánh nắng đang chiếu xiên qua, mắt nh́n những trái nhăn căng mọng nuốt nước miếng.

-         Leo thấp thôi, cao quá không hứng được đâu.

Trời nắng nhưng gió hây hây, những cành lá chạm vào nhau kêu xào xạc. Viên khoái chí leo tuốt lên cao v́ biết rằng càng cao sức ném càng mạnh. Sau lần đó, Viên bị một trận đ̣n nên thân v́ hông quần móc vào nhánh cây xé toạc, lại c̣n bị Thao giận không đi chung mất mấy ngày v́ chơi tṛ quái ác.

Cũng có những buổi chiều mưa tầm tă, bầu trời ảm đạm, và thời tiết th́ buốt lạnh, hai đứa để đầu trần dầm mưa từ trường về nhà. Những rảnh nước từ triền cao đổ xuống hai bên vệ đường hơi trũng chảy cuồn cuộn như thác. Nước đục pha màu đất đỏ trộn lẫn với rác rưởi, xác lá khô cuồn cuộn chảy ra sông, ra những triền trũng. Đám ếch nhái con từ dưới lạch được dịp thi thố tài năng trong bầu trời đang vần vũ, nhảy lóp chóp đầy đường như một trận mưa ếch. Lũ ốc bươu cũng không chịu thua, ḅ ra khỏi ruộng rẫy từng đàn như đạo binh chiến đấu. Lưng đeo cặp cho ḿnh, c̣n tay cầm cặp cho Thao, Viên từ từ bước vào chỗ thấp nhất của lề đường và đi dọc theo gịng nước. Nước ngập qua đầu gối và lạnh như cắt, Viên thích thú đưa tay vẫy gọi, nhưng Thao lắc đầu, hai tay xách hai đôi dép đóng đầy bùn đỏ, lẽo đẽo trên lề cao trông từng bước nhún nhẩy của Viên. Được một đoạn có lẽ chán tṛ chơi không người hưởng ứng này, tới ngă tư chợ, Viên dẫn Thao vào ngôi chùa gần đó. Sân chùa rộng trồng toàn keo, gặp mưa và gió lớn, những trái chín ửng đỏ rớt ngập sân. Nó dài và có từng múi như đậu ván già, khi chín hai bên hông tách ra để hở những mảng cùi trắng bóc. Hai đứa dầm ḿnh dưới mưa hốt cho đầy một cặp, khi con mắt đă no và không c̣n chỗ chứa, kể cả túi quần, túi áo, hai đứa dắt díu nhau vừa đi vừa nhồm nhoàm nhai trái keo chua chua dốt dốt, thêm vào hơi lạnh của gió mưa làm Thao rùng ḿnh vội vă bước mau. Về đến con dốc, Viên ưỡn người ra phía trước dùng những ngón chân bấu mạnh xuống đất dẻo trơn trợt. Hai đứa bám vào nhau lần ṃ từng bước chậm chạp. Đôi ba lần trượt chân muốn vồ ếch, nhưng lại thoát được trước đôi mắt thán phục của mẹ, mà không tài nào được v́ Viên biết chắc chắn rằng từ lớn tới bé không ai thoát được cảnh té lăn quay trên con dốc mỗi khi trời mưa.

Mưa làm ruộng đồng xanh ngát, làm đám con nít hồn nhiên vui đùa, nhưng lại gia tăng thêm công việc cho các bà mẹ. Lớp giặt quần áo, lớp chuyền nước mưa hứng từ máng xối mang vào trong thùng phi để dành uống, lớp lo ngại cơm nước chẳng có ǵ ăn. Có khi trời mưa dầm dề cả tháng, quần áo lúc nào cũng ẩm ướt, không có một tí nắng, nhưng bù lại những lúc trời mưa như thế, lại là những lúc rảnh rổi nhất, chỉ việc nằm dài người, nh́n mưa rơi, thả hồn bên những bản nhạc trữ t́nh, miệng đẩy nhanh những trái bắp nóng hổi, hoặc vài củ khoai lang bí vùi tro ngọt lịm. Và mưa cũng là dịp cho các bà bán hột vịt lộn đắt hàng, bà bán bánh ḿ ngọt lại được dịp gào đánh át tiếng mưa rơi:

            “Bi don don, bi ḍn ḍn, bi dỏn dỏn đây ... ớ...ơ...ờ...ờ...ờ...ơ. Bánh ḿ nóng ḍn, vừa thổi vừa ăn đây”. Trời mưa tầm tă, con đường nhỏ trong ngơ ngách dẻo kẹo như rút cả đôi chân xuống nền đất đỏ, gió rét căm căm mà bánh nào c̣n nóng cho được, thế nhưng tiếng rao chỉ đáo qua một lần rồi mất hút v́ ai nấy đều lười biếng cơm nước, mua bánh ḿ ăn cho tiện.

            Mưa mang đến cho những người nhà giàu cảnh nhàn hạ bên tách trà tầu, bên dĩa kẹo gương, kẹo đậu phộng. Vừa ăn, vừa tán gẫu chuyện đời, nhưng thỉnh thoảng có những trận mưa dài lê thê, nối tiếp từ ngày này qua ngày khác, bầu trời lúc nào cũng ảm đạm, có khi cả tháng không thấy chút mặt trời, quần áo đều ẩm ướt, mốc meo, mọi sinh hoạt như chậm lại. Họ nh́n trời rồi lại nh́n ra gịng sông trước mặt. Con sông nhỏ đổ nước ra sông cái chỉ cách nhau một chiếc cầu, mực nước mỗi giờ một dâng cao. Để rồi cuối cùng tràn ngập cả cánh đồng dẫn vào làng mạc, nhưng bao giờ nước cũng chỉ dọa dẫm đến nền nhà th́ dừng lại và rút lui nhanh chóng.

            Viên cũng chẳng thể quên được những lần trốn học dẫn Thao vào rạp hát Diệp Kính. Hai đứa vừa coi tụi cao bồi bắn súng vừa chuyền tay những trái xay mầu nâu xậm óng ánh những lông mượt và êm như nhung. Nó chua xen lẫn vị ngọt như me ngào. Thao thích trái xay nhứt, v́ nó bảo ăn được cả vỏ lẫn hột. Viên trố mắt ngạc nhiên trong khi Thao bóp cái vỏ mỏng và ḍn như chiếc lá khô cho vào miệng. C̣n cái hột nữa, nó dẹp và tṛn bóng trông ghê rợn như con ve chó, thế mà nó cũng nhai lấy nhai để, vừa nhai vừa cười khoe hàm răng trắng đều như hộp bắp.

            Ra khỏi rạp hát hai đứa dán mắt ở xe bánh ḅ trước cửa. Nó chỉ là chiếc xe đạp ba bánh. Phía sau chở một tủ kiếng khá lớn ba tầng xếp những xấp bánh ḅ đủ màu sắc. Mùi bột gạo quyện lẫn mùi vanilla thơm phức.Viên đưa hai đồng mua hai miếng trong khi mắt không rời con dao mỏng cắt đi cắt lại nhiều lần. Cuối cùng, ông lấy mảnh giấy trắng kẹp miếng bánh nhỏ bằng ba ngón tay, Viên chỉ miếng bự nhất:

-         Cháu muốn ăn miếng kia.

Lăo đưa đôi mắt hấp ha hấp háy nh́n Viên. Nh́n thằng bé con từ khi nó mới chập chững biết đi cho đến bây giờ – Đă hơn mười năm. Lăo âu yếm xoa đầu thằng bé với giọng lơ lớ khó nghe:

-         Thằng nhỏ à! Nị hỏng có lủ tiền mua ló đâu, mắc nắm à ! Lể dành cho mỗi người cắn một chút chớ.

Tuy nói thế, nhưng bao giờ ông cũng đổi cho Viên miếng bự hơn. Rời hàng bánh hai đứa ngồi ngay xuống hàng bún riêu gần đó.

-         Riêu cua Viên ơi!

Con Thao reo lên khi thấy những gạch cua óng ánh lẫn cà chua nổi lềnh bềnh trong nồi nước dùng, thơm ngào ngạt.

-         Mỗi đứa ăn một tô nhé!

Viên quay sang hỏi trong khi con bé vừa cười vừa chế nhạo:

-         Không một c̣n muốn mấy nữa? Con trai ǵ ăn hàng hơn con vẹt.

Viên chẳng biết con vẹt có ăn suốt ngày không nhưng mặt nó cũng đỏ rần rần v́ bị chế nhạo... Nó lùa những gắp bún đầy vào miệng rồi tự bào chữa:

-         Ở nhà mẹ nấu đâu có ngon bằng.

Những ngày cuối tuần hai đứa dắt nhau xuống chợ Trà Bá. Chợ chiều nên ít người đi lại. Gian hàng bán thịt ế ẩm, nằm chỏng gọng vài khúc xương ống, vài ba miếng mỡ đă khô canh; bà hàng đậu phụ một tay phe phẩy chiếc quạt nan, một tay thỉnh thoảng che miệng ngáp vặt. Và góc kia, xúm năm tụ ba vài người bán hàng rong ghé chợ làm chỗ nghỉ chân. Dọc hai bên phố là những tiệm tạp hóa bán đủ thứ, rất nhiều tiệm bán những chiêng đồng, nỏ, cung, tên, những căn nhà Thượng đan bằng tre, nứa, lá, và nhiều vật lưu niệm rất mỹ thuật mà hầu hết du khách khi ghé đến Pleiku đều muốn mua về làm qùa cho bạn bè, người yêu. Viên thích nhất là gian hàng bán mỹ phẩm, v́ nó có cái quầy dài bằng kiếng chưng bầy đủ thứ gương, lược, son, bóp cho đàn bà, Viên say mê nh́n những cây son màu đỏ xẫm trông ngon ngọt như trái táo chín, rồi đến lọ sơn móng tay với cái cọ tí hon nằm trong màu nước hồng bạc mà liên tưởng đến Thao. Con bé mà được những thứ này th́ khoái bằng thích. Viên quay lại t́m Thao, nó đang dán chặt mắt vào con búp bê nhỏ tí vài cọng tóc vàng lưa thưa, chắc chắn của ngoại quốc rồi, v́ nó biết nhắm mắt mở mắt kia mà. Nh́n vẻ thèm thuồng của Thao, Viên tự nghĩ một ngày nào đó đi làm có tiền chắc chắn sẽ mua tặng nó. Nghĩ như thế, nhưng tay Viên tự động rờ vào túi nắn tiền. Chẳng c̣n xu nào v́ cái miệng bem bem của hai đứa. Viên đành rủ Thao đi nhặt những trái điệp rơi dọc hai bên đường. Hột điệp tṛn và dài như viên thuốc con nhộng, nhưng lại đen nâu như màu hạt dẻ. Khoảng tháng mười, những trái già tự động nứt ra làm hột rơi xuống đầy đường, chỉ cần ngâm trong ly nước một đêm, tới sáng là hai đứa có món nhai cho đỡ buồn miệng. Thao khôn hơn, nó t́m nụ phượng bị gió lay làm những cành nhỏ đánh vào nhau cho hoa rơi rải rác. Nụ phượng có năm cánh úp màu xanh như lá cây. Bóc cái màng dính vào nhau, bên trong là những búp hoa non ăn chua chua chát chát. Cái nhụy lại dùng để chơi móc đầu vui biết mấy. Viên chẳng phân b́ với bạn, mỗi đứa có một thứ vui riêng. Bây giờ Thao vô tư cười đùa như bất cần nó, nhưng mai sáng khi keo điệp của Viên nở to, chắc chắn nó sẽ được nghe cái giọng con Thao cất lên xin xỏ, ngọt lịm và mát cả cơi ḷng.

            T́nh bạn cứ theo năm tháng trôi nhanh. Viên đă bỏ tính chọc ghẹo Thao để làm người lớn. Có lần nó đă đứng hàng giờ nh́n cơn giông sắp tới để chờ Thao nhặt những quả bàng. Cái vỏ xanh bên ngoài ăn chua chua ngọt ngọt mà mỗi lần vô t́nh cắn trúng hột là ê cả răng. Thao lượm đầy hai túi áo, nó thẩy cho Viên những trái xấu xí nhất ra điều như thương hại:

-         Đằng ấy ăn thử xem ngon lắm. Nhưng phải chừa cái hột lại cho tớ.

Viên cầm trái bàng c̣n bé nhỏ lại nắng ăn rám cả bên mặt đưa lên miệng. Con khỉ, trái bàng ngon có mỗi cái hột th́ cũng giành lấy, làm như ḿnh đây ngu ngốc chẳng biết ǵ. Tuy nhiên, chiều về, Viên vẫn chịu khó ngồi đập. Được hột nào nó cho ngay vào miệng hột đó. Nh́n cái miệng nhai rau ráu đến ngon lành, Viên nổi đóa:

-         Ăn ǵ mà khiếp thế? Hơn cả heo.

-         Vậy mà có đứa muốn giành ăn đồ của heo.

Viên ngớ người, chẳng hiểu con Thao muốn nói ǵ, người ta bảo trai gái bằng tuổi nhau bao giờ gái cũng khôn hơn trai. Vậy mà nó đă khôn hơn ḿnh. Viên ném cái búa, giận dỗi đứng lên.

-         Ăn một ḿnh th́ đập lấy mà ăn.

Hột bàng được cắn đôi. Thao đưa một nửa cho Viên c̣n cười khúc khích:

-         Thôi chia hai. Đập đi chớ.

Thế là thằng bé được nửa cái hột béo ngậy, lại ngồi lui cui đập. Những giận hờn vu vơ không làm t́nh bạn sứt mẻ. Nhưng ngày, rồi ngày qua, thời gian đă biến đổi để rồi Thao bắt đầu tránh né những lần đi chung với Viên. Viên cũng lờ mờ nhận thấy sự đổi thay ấy nhưng đôi khi buồn quá, Viên lại sang nhà rủ rê:

-         Đi lên đồi Trà Bá hái c̣ ke bắn nhau không?

Thao lắc đầu:

-         Thèm vào thứ ấy. Ai đời rủ con gái chơi bắn c̣ ke.

Viên ấm ức trong ḷng nhưng không thể nói:

-         Vậy hồi xưa th́ sao?

Im lặng hồi lâu, nó bắt đầu nài nỉ:

-         Th́ vô rừng hái trái cứt chuột ăn.

Thao nhún vai đỏm dáng:

-         Nắng thấy mồ.

Viên vẫn kiên nhẫn:

-         Vậy ḿnh hái trái mỡ gà nhé! Lâu quá không vào, chắc mấy bụi mỡ gà

chín rộ rồi. Trời ơi, cái thịt nó vàng ngậy và béo ḍn ăn đă lắm.

Thao đưa ngón tay út lên miệng cắn giữa hai hàm răng làm điệu hồi lâu ra chiều suy nghĩ, rồi lại lắc đầu viện cớ bài vở chưa xong. Cuối cùng th́ Viên đành thất thểu ra về. Viên không thích chơi với em, thằng nhóc thua nó đến ba tuổi, động chút là nhè lại hay thèo lẻo chuyện ǵ cũng méc mẹ nên không có Thao nó chỉ biết vơ vẩn một ḿnh. Không phải Viên không có bạn, đám con gái đeo theo nó thiếu ǵ, đeo theo để được nó dẫn đi bẻ trộm xoài hoặc xuống đầm hái những hoa cần nước dại màu trắng thơm đến nhức óc. Nó cũng không thích chơi với đám con trai v́ đứa nào cũng khoái Thao. Mà trong tỉnh này, Viên chắc chắn sẽ không thể t́m được đứa thứ hai có thân h́nh cây sậy cuốn theo chiều gió như Thao. Và trong trường cũng chẳng có đứa nào dám mặc áo đầm xoè với sợi nơ cột phía sau to tướng. Viên buồn lắm, nó quanh quẩn ở nhà đến cả tuần. Cuối cùng, Thao mới thố lộ:

-         Thao không thích chơi tṛ con trai nữa.

Viên cười:

-         Vậy ḿnh chơi tṛ nấu cơm bày bán đồ hàng cũng vui vậy.

Thao trề môi:

-         Tṛ con nít.

A! Th́ ra Thao muốn làm người lớn. Viên muốn ôm bụng cười một trận cho thỏa thích, nhưng cố bịt lại trong khi con Thao cong cớn:

-         Muốn nhập bọn th́ xin mẹ cái giỏ mây.

Viên không hiểu Thao muốn giở tṛ ǵ. Nhưng hôm sau, hai đứa tung tăng dưới chân đồi, nó chợt ngẩn người.

Từng giải hoa vàng xao động trước gió. Mùi hoa quỳ vàng thoang thoảng pha lẫn mùi cây cỏ núi rừng tạo thành những ngất ngây rung động. Thao vén áo đầm ngồi xuống.

-         Bứt hoa bỏ vào đầy giỏ. Khi nào gặp lốc đến th́ tung lên. Cơn lốc sẽ cuốn hàng trăm cánh hoa xoáy tṛn và hút lên cao tỏa rộng như chiếc phễu khổng lồ.

Giọng Thao trầm bổng theo câu nói làm cho Viên ṭ ṃ. Từ nhỏ đă nhiều lần Viên đứng nh́n những cơn lốc cuốn đầy đất đỏ, những vệt tṛn xoay nhanh và mạnh tung những bệt đất khô thành màng bụi đỏ hồng. Rồi đến cơn lốc lá bàng. Giờ mới nghe Thao nói là lần đầu. Nó nghi ngờ:

-         Thao thấy rồi hả?

Giọng Thao quả quyết:

-         Chứ c̣n ǵ nữa.

Và từ đó, mỗi chiều hai đứa đều xách giỏ lên đồi, nhưng con lốc vô t́nh chưa lần nào đi ngang đồi hoa quỳ, chúng đợi măi trong cái tṛ chơi dễ thương đó. Một lần nh́n Thao tung tăng xách cái giỏ đầy những hoa nó buột miệng:

-         Mai mốt tớ phải học vẽ. Nhất định làm họa sĩ. Đằng í chịu làm người mẫu nhé!

Thao đỏ mặt ấp úng:

-         Thao làm người mẫu được hả? Đâu có đẹp như những người trong h́nh đâu.

Tuy nói vậy, nhưng mặt con bé hân hoan thấy rơ. Và cái mộng làm họa sĩ càng ngày càng làm Viên háo hức hơn. Khi thấy cảnh thiên nhiên mỗi lúc mỗi hiện ra rơ rệt. Quê hương của Viên đẹp vô cùng, nét hùng vĩ của núi đồi, cảnh dễ thương của ngàn hoa rừng dại và mộc mạc bởi ḷng người. Để rồi Viên quyết định chọn theo sở thích ḿnh khi lần cuối cùng bắt gặp Thao xinh xắn trong chiếc áo đầm vàng. Nó bay tung tăng đuổi bắt những hoa bông gọng bay ngập con đường. Hoa gọng trắng nơn x̣e ra như trăm ngàn chiếc dù to nhỏ, bay là đà đến gần đám trẻ rồi lại bay vụt lên cao trêu ghẹo. Rơ ràng là loài hoa khô không có linh hồn, nó chỉ là những xác khô chết trong trái gọng già đă nứt thế mà có sức lôi cuốn đám trẻ và làm chao động ḷng người. Hoa phủ ngập như những cụm sương đặc, như những cánh tuyết đang từ từ rơi. Con đường có nhiều cây gọng lại là con đường thơ mộng nhất của tỉnh lỵ này, hai hàng cây cao đan kín vào nhau che mát cả lối đi, hàng trăm tà áo dài trắng được khoác thêm những chiếc áo len đủ màu sắc, duyên dáng rảo bước đến trường học đôi má lúc nào cũng ửng hồng, và mái tóc xanh đen lấp lánh những hạt sương đọng.

Thường th́ mỗi sáng thời tiết rất lạnh lẽo, nên mấy cô nữ sinh phải đi sát vào nhau, co ro ôm chặt cái cặp để đỡ lạnh. Những lúc như thế th́ khổ cho mấy cậu học sinh đạp xe đạp tà tà theo sau mà không tỏ được đôi lời, bọn con gái kéo bầy với nhau th́ phải biết, mở lời ong bướm th́ mấy cô trêu cho mà tức chết. Dù biết thế, nhưng mấy anh cũng mạnh dạn theo bé đến trường. Khổ nỗi là con đường này chỉ dẫn đến trường nữ trung học Pleime nên những cây si nào lảng vảng ở đường này gặp phải người t́nh ḿnh th́ khó mà biện minh. Sau này, sở học chánh như thông cảm được nỗi ḷng của đám học sinh, nên mở thêm một trường bán công cho nam lẫn nữ. Thế là đám học như có dịp để sánh bước, con đường đă thơ mộng càng thêm t́nh tứ.

Đến mùa sâu rụng th́ tội nghiệp cho mấy cô nữ sinh nhất, cả con đường tràn ngập xác sâu, sâu rớt từ trên cây, sâu ḅ đầy đường. Nhiều anh chàng c̣n tinh nghịch hơn, thừa dịp “trả thù” nên đă thủ sẵn một vài con sâu để ném vào mấy cô nữ sinh. Có nhiều cô sợ quá khóc sướt mướt. Thành ra những cô nào đă có “phần”, cần phải có người hộ tống đi bên cạnh.

Từng cặp bẽn lẽn, từng bầy nữ sinh, xinh đẹp dịu dàng sánh bước dưới tàng cây xanh tươi, che kín cả bầu trời ẩn hiện giữa màn sương dầy đặc, con đường nổi hẳn một màu trắng của những tà áo dài, những hoa bông gọng bay lơ lửng như một bức tranh sống diễm tuyệt mà khó có một nét vẽ nào tạo thành được sự tuyệt vời của nó, con đường Trinh Minh Thế hay c̣n gọi là con đường của t́nh nhân, của học tṛ, của đôi lứa mà hầu hết mọi người ở tỉnh lỵ này đă có rất nhiều kỷ niệm gắn bó.

Và những khi sương mù dày đặc nhắc nhở họ nghĩ đến tách cà phê Dinh Điền nóng hổi, cái quán nhỏ nằm ẩn trong khu công chức nhưng lúc nào cũng đông nghẹt khách. Có những buổi sáng, buổi tối quán không c̣n một chỗ trống, làm người ta phải đứng chen chúc cạnh những thùng phuy nước hay ngồi cả lên xe đạp, xe Honda. Cà phê Dinh Điền ngon có tiếng, mùi vị đậm đà, giới ghiền cà phê đă nếm một lần chắc phải lui tới mỗi ngày, những khách thập phương đă từng uống cà phê ở nhiều quán nổi tiếng khắp nơi đều cho rằng quán cà phê Dinh Điền, không những chỉ ngon nhứt Pleiku mà nó c̣n có thể là quán cà phê pha chế ngon nhứt Việt Nam. Cái mùi vị nó ngây ngất làm sao, uống chỉ một hớp đầu là thấy ấm tận buồng phổi và như một chất ma túy nghiện ngập. Khách hàng quen thuộc của quán này, có người đă thưởng thức những giọt cà phê đầu tiên do bà chủ quán pha chế từ hơn hai mươi năm qua, cái thuở mà quán cà phê Dinh Điền chỉ là một cái cḥi tranh, nằm chơ vơ giữa rừng núi, đêm hôm c̣n sợ một ông Hổ nào chạy lạc vào nên người ta đă cẩn thận đốt lửa, vừa để ngăn thú rừng vừa để sưởi ấm. Giữa trời đất bao la, trong cái thời tiết giá lạnh và tràn ngập sương mù mà thưởng thức một ly cà phê tuyệt hảo th́ c̣n ǵ bằng. Một đặc điểm nữa là màu sắc cà phê Dinh Điền không giống bất cứ một quán cà phê nào khác, chỉ nh́n thấy ly cà phê đă thèm ngay, nó lạ lùng và hấp dẫn làm sao, mặc dù nó cũng được kết tụ bởi chất sữa và cà phê, nhưng không hiểu kỹ thuật pha chế gia truyền và đầy bí quyết của bà chủ quán ra sao mà không một ai có thể pha chế tương tự được. Cũng có thể một phần v́ cà phê ngon, một phần v́ núi đồi lạnh lẽo làm người ta khao khát hương vị nồng ấm mà thăng hoa nó lên.

***

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

THƠ CHIỀU PLEIKU

V́ suốt chiều nay mưa nḥe thành phố

Nặng bước em về ngơ cũ mồ côi

Bóng núi chênh vênh thông ngă ven đồi

Mây vẫn đua nhau trôi về miền viễn xứ

T́nh cũ ngh́n xưa sao mà tư lự

Trong mắt em buồn phố lạnh đèn soi

Ḿnh biết thương ai mưa măi mưa hoài

Đường đi về đêm thơ sầu tăm tối

Đường đi về đêm ngơ bùn lầy lội

Em có nghe chiều lất phất mưa bay

Có nghe đau thương nhỏ xuống tim này

Thế kỷ ṿng quay kinh cầu nửa kiếp

Trần thế làm sao u hoài oan nghiệt

Để ư thơ buồn thương nhớ chiều nay

Mắt biếc em đâu mưa núi dăng đầy

Bóng lẻ nhà ai đèn lu mới thắp

Ḿnh vẫn t́m nhau sao mà không gặp

Mưa măi xóa nhoà thành phố mồ côi

Thành phố mồ côi ngày cũ đâu rồi

Đường đi về đêm thơ sầu tăm tối

Đường đi về đêm ngơ bùn lầy lội

Em có nghe chiều lất phất mưa bay.

 

Kim Tuấn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Thắm thoát đă tám năm kể từ ngày rời bỏ nơi chôn nhau cắt rốn để theo anh chị về Sài G̣n ăn học, Viên hầu như đă quên Thao, có chăng chỉ đôi lúc thoáng về kỷ niệm khi ngồi bên giá vẽ. Cái h́nh con bé giữa đám hoa vàng chỉ gợi cho Viên một thoáng mơ hồ chứ không có một xúc cảm mănh liệt. Nếu không ,Viên đă chẳng để cho đến bây giờ nhân chuyến ăn đám cưới của con ông chú mới quyết định trở lại quê xưa; nơi đă nuôi lớn Viên với những chuỗi ngày êm đẹp. Viên xếp gọn xách tay cho cuộc hành tŕnh. Một cuộc hành tŕnh không định trước, nhưng không hiểu sao nó rất hồi hộp lẫn háo hức, cả đêm chàng không tài nào chợp mắt được, mọi ư nghĩ miên man về kỷ niệm, dù biết rằng Pleiku vẫn đẹp như xưa. Cảnh vật c̣n đó, màu sắc y nguyên và nhất là ḷng người không bao giờ thay đổi.

Người phu xe lanh lẹ trèo lên mui tháo gỡ những kiện hàng, những giỏ trái cây, những cái valy nặng ch́nh chịch của bạn hàng. Viên uể oải chui ra và tần ngần nh́n chiếc xe đ̣ bám đầy đất đỏ – nh́n theo những chiếc xe nhà binh cho đến khi nó mất hút trong đám bụi hồng với tiếng nổ xa dần. Tỉnh lỵ im vắng như ngày nào. Không một tiếng động cơ, không một khói xe. Viên hít mạnh không khí trong lành đầy buồng phổi và thở ra nhè nhẹ, sảng khoái đến tận tim gan, rồi mới lững thững cầm túi hành lư gọn gàng đi dọc theo con lộ nh́n cảnh vật của tám năm về trước. Khung cảnh vẫn như xưa, cây đa già vẫn nghiêng bóng rợp cả vệ đường. Cầu Hội Phú vẫn dốc và hẹp. Chắc chắn chưa có người sữa chữa v́ nền cầu vẫn nghiêng. Xe hay lật là phải, vậy mà dân làng cứ đồn nhau tại có huông và những oan hồn uổng tử hiện ra phá phách làm vài tuần lại có một chiếc xe bị lật. Viên nhớ rơ thỉnh thoảng giữa đêm khuya, nổi lên tiếng động lớn như bom nổ. Rồi tiếng bơm của một vật khủng khiếp rơi xuống nước. V́ ngay giữa sông nên mực nước khá sâu, nhờ thế, sức cản mạnh hơn đă đỡ gọn đám người trong xe, người nào không biết bơi nên mới phải đi thăm hà bá, c̣n chỉ thiệt hại về vật chất.

Viên vẫn ung dung xách túi hành trang đi tản bộ, từ chối khéo những lời mời của mấy anh chạy xe ôm. Nó muốn ngắm nh́n thật rơ từng cảnh vật, để thả hồn theo những mộng mị và hồi tưởng lại cả quảng đời thơ ấu của nó đang quay ngược thời gian trở lại đến với nó bằng muôn ngàn ư tưởng đẹp. Đă định trước, nên Viên rẽ vào con đường nhỏ cong quẹo dẫn đến đồi hoa quỳ. Chàng cần chút nghỉ chân sau cuộc hành tŕnh quá dài, từ Saigon ra đây phải mất đến hai ngày. Viên cần nh́n lại đồi hoa để xem có sống động hơn h́nh vẽ và điều cần nhất vẫn là cơn lốc hoa quỳ vàng mà chưa lần nào Viên được tận mắt nh́n thấy. Sương mù xuống hơi thấp, nhưng không dầy lắm v́ Viên vẫn c̣n nh́n thấy xa xa rừng hoa chi chít. Màu vàng pha lẫn màu sương trắng giăng giăng làm Viên lặng người. C̣n cảnh nào hơn nữa? Nó thần tiên và tuyệt diệu hơn cả bức tranh chàng tưởng tượng. Con bé mặc áo đầm nhảy nhót vô tư sao bằng thiếu nữ trong chiếc áo cánh lụa ngồi đăm chiêu bên giỏ hoa đầy ắp. Hai tay bó gối nhưng nàng vô cùng bối rối trước đôi mắt ngây ngất của khách lạ. Viên nghe rơ tiếng gió rừng vi vu, cảm nhận hơi lạnh của sương ướt len lỏi vào da thịt và nghe rơ nhịp tim của ḿnh đập rộn ràng. Chàng rời tia mắt sang hướng khác dấu nỗi cảm súc bất ngờ khi nàng buột miệng:

-         Ông chưa thấy cảnh như vầy lần nào sao?

Viên chưa kịp trả lời, bối rối mồi điếu thuốc trên môi khẽ rùng ḿnh. Thiếu nữ như sợ viễn khách hiểu lầm phân trần:

-         Sương rơi xuống nên tôi không thấy lạnh, vả lại ở đây rất yên hơn nữa cảnh núi đồi thần tiên thế này mà rúc ở xó nhà th́ đúng là dại.

Viên vạch đám hoa t́m khoảng đất trống.

-         Ông cứ ngồi ... không chết hoa đâu mà sợ.

Thiếu nữ có vẻ chú ư từng động tác của Viên. Nàng nh́n chiếc áo trắng lấm tấm bụi đột ngột hỏi:

-         Ông từ xa về thăm ai nơi này?

-         Một người chú.

-         C̣n nhớ nhà chứ?

-         Dĩ nhiên. Tám năm rồi mà tôi thấy mới như hôm qua.

-         Cảnh vật có thể không thay đổi nhưng ḷng con người lại chẳng được như thế.

-         Tự dưng tôi có cảm tưởng như cô đang trách móc một người.

-         Chắc chắn người đó không phải là ông.

Viên giật ḿnh quay lại, mái tóc dài phủ hẳn bờ vai nhưng vẫn không dấu được dáng dấp gầy yếu. Đôi mắt tṛn hiền lành nhưng lời lẽ lại như đối nghịch.

-         Đừng giận cá chém thớt nha cô bé.

-         Th́ ra có người đang muốn làm cái thớt.

-         Người ta bảo gái cao nguyên hiền và dễ thương. Ai ngờ...

-         Ai ngờ chanh chua? Nhưng tôi đâu hẳn sống ở tỉnh lỵ này. Tuy sinh trưởng ở đây nhưng khi mười ba tuổi, trái tim tôi phải xuống Sài G̣n học nên tính t́nh lai căng là thế.

Viên ngơ ngác:

-         Trái tim Sài G̣n? Nghĩa là sao?

-         Nghĩa là gởi cho thằng cá vừa mới nói.

Viên thở hắt như giận dỗi:

-         Chỉ có thế mà nói lằng nhằng khó hiểu.

-         Ai bắt ông nghe?

Tự dưng Viên cảm thấy có cái ǵ đè nặng nơi ngực làm chàng khó thở, buồn bă và mất mát.

-         Cô định chờ hắn trở lại?

-         Ai?

-         Chàng cá phụ t́nh.

-         Có hứa hẹn đâu mà phụ t́nh.

-         Tại sao cô lại khùng điên đi chung t́nh với người không hứa hẹn?

Thiếu nữ nh́n Viên giọng diễu cợt:

-         Anh biết yêu chưa?

Viên nhún vai:

-         Giờ th́ chưa, nhưng sẽ.

-         Vợ anh mấy con?

Viên bật cười:

-         Chưa yêu sao đă vội lấy vợ? Tôi đâu đến nỗi ngốc như thế.

-         Tại thấy anh hơi có vẻ ... nên hỏi cho vui.

Viên hỏi lại:

-         Có vẻ ǵ?

Thiếu nữ quay đi cười nhẹ:

-         Có vẻ Khờ me.

-         Khờ me là mẹ thằng khờ đó hả?

-         Đừng kéo tôi vào chứ!

-         Kể ra cô tuổi trẻ mà tài cao. Mười ba đă biết yêu, gió đây khoẻ nên thổi gái ph́nh quá sớm.

-         Yêu bằng trái tim chứ đâu phải thân xác nên ph́nh hay không cũng vậy thôi.

-         Theo cô, t́nh yêu là thế nào?

-         Yêu là cho, là dâng hiến chứ không đ̣i hỏi phải được đáp trả lại.

Viên bứt những cánh hoa vàng mỏng manh ṿ nát trong ḷng bàn tay.

-         Không ngờ chàng cá lại có phước.

-         Cũng có thể v́ ở hiền gặp lành.

-         Cô muốn nói hắn cù lần?

-         C̣n khuya, chàng cá không cù lần nhưng không bao giờ ác độc đang tâm ṿ nát những cánh hoa đẹp trước mặt một người con gái.

Viên ngẩn người rồi bỗng đâm bướng:

-         Tôi đă có người trong tim th́ tôi đâu cần phải lấy điểm.

-         Nhưng ít ra cũng phải giữ phép lịch sự tối thiểu chứ? Hoa để ngắm chứ đâu phải để đám đàn ông dày ṿ.

Có thể Viên sắp chịu thua v́ đôi mắt buồn trũng đă rũ đôi mi. Hắn ấp úng:

-         Xin lỗi, tôi không cố ư. Hơn nữa, nếu đă ngồi lên được th́ ṿ một cánh có sao đâu.

-         Hoa là một loài thực vật nhưng không có linh hồn. Anh xem, buổi trưa nó cười vui rộn ràng nhưng chiều xuống khi sương mù bao phủ trông nó như muốn khóc. 

Viên nh́n vào đôi mắt cô gái:

-         Và mỗi chiều cô ra đây để khóc với hoa?

Thiếu nữ kéo giỏ hoa ôm sát vào ngực như dợm đứng lên:

-         Ông hỏi ṭ ṃ đấy nhé! Tôi phải về v́ trời đă sắp xuống.

Viên thở dài tiếc rẻ:

-         Mai ḿnh gặp lại ở đây.

Nàng thờ ơ:

-         Để làm ǵ?

Viên nh́n chằm chằm vào giỏ hoa rồi bỗng nhiên buột miệng:

-         Để nh́n lốc hoa vàng.

Thiếu nữ nh́n sửng Viên, mặt nàng đang hồng bỗng biến tái xanh. Không gian như ngừng lại cho đến khi nàng ôm ngực chặng câu hỏi tắt nghẹn:

-         Sao ông biết lốc hoa vàng?

-         Của một cô bé có chiếc áo đầm cánh tiên bày cho tôi.

Đôi mắt nàng mở tṛn trông như rất quen thuộc, khiến Viên bắt buộc phải tận dụng trí nhớ. Kỷ niệm xưa lại trở về... Bên dốc cầu Hội Phú giọng Thao sũng ướt:

-         Nhớ viết thư nha!

Viên hùng hồn:

-         Là cái chắc, đi học vẽ mà buồn ǵ. Vài năm sau trở về vui phải biết, sẽ có vô số quà cho Thao.

Chàng đă bỏ lối xưng hô “đằng, tớ” từ khi biết mắc cỡ, Viên bẹo má Thao:

-         Ḿnh sẽ là đôi bạn thân đến muôn đời.

Rồi Viên theo anh chị về Sài G̣n. Cậu bé mười ba tuổi dễ quên cảnh ướt át, quên những lời hứa hẹn. Thư từ bặt tăm, sau một vài lần chợt nhớ Viên lại bào chữa:

-         Chắc địa chỉ đă thay đổi rồi.

Và rồi Viên đă quên hết chỉ c̣n đôi mắt trong bức tranh. Đôi mắt tṛn to ngơ ngác. Viên bật thốt:

-         Thao phải không?

Giọt nước mắt vỡ ùa, rồi như rất tự nhiên. Tự nhiên trong ảo giác cả hai chạy đến trong ṿng ôm xiết chặt, bằng tận cùng cảm xúc. Niềm mất mát như vừa t́m thấy . Bây giờ, Viên mới thấy rơ tiếng réo gọi trở về, không hẳn chỉ riêng rừng núi mà từ đôi mắt của con bé trên đồi vàng. Giờ đây, ṿng tay như một níu kéo nương tựa. Viên th́ thầm:

-         Em c̣n nhớ những lời hứa ngày xưa không?

Thao buông Viên ra khẽ gật đầu. Viên tiếp lời:

-         Như đôi bạn thân nhất đến muôn đời.

Thao im lặng nhưng đôi mắt đă trả lời tất cả. Đôi mắt ẩn chứa cả bầu trời thương nhớ, qua màn mỏng sương mù nó đang nhảy múa reo vui ḥa cùng đám quỳ vàng bứng lên một sức sống.

-         Em vẫn hái hoa để t́m lốc hoa vàng?

-         T́m về kỷ niệm th́ đúng hơn, mỗi ngày em hay ngồi đây.

Viên vuốt ve bàn tay gầy guộc của người yêu, rồi áp lên ngực ḿnh:

-         Anh thật đáng trách v́ đă bỏ quên một mối t́nh.

-         Bù lại chàng cá đă trở về.

Viên kéo Thao cùng ngă dài trên đồi.

-         Nó về và ở bên em măi măi. V́ em là nước.

Giọng thao rộn ràng trong cảm pha tṛ:

-         Em là nước mắm sẽ kho chết con cá.

-         Chết từ lâu rồi.

-         Sạo không à!

-         Thật, chết từ lúc gặp hũ nước mắm ngồi trên đồi với chiếc áo lụa mỏng.

Thao nói lớn:

-         Thôi đi, t́nh yêu cá mắm nghe ghê quá.

-         Vậy ḿnh nói chuyện khác nhé!

-         Ừ .

-         Cho anh hôn em.

Thao nằm nghiêng qua một bên úp mặt giấu trong hai cánh tay.

-         Muốn chết phải không?

-         Ừ.

Viên chồm qua kéo Thao ép vào ḷng ḿnh trong khi nàng co rút như con tôm luộc mặt không c̣n sắc máu. Viên lay mạnh, giọng hốt hoảng:

-         Em sao vậy?

-         Đừng, để em nghỉ.

Viên kéo Thao nằm gối đầu trên đùi ḿnh với mộng thoáng lo ngại.

-         Em ốm yếu mà cứ hóng sương hóng gió thế nào cũng bệnh là phải. Để anh đưa em về tiện thể thăm hai bác luôn.

Thao lắc đầu, nàng dụi đầu vào trong ngực Viên và ṿng tay qua cổ xiết chặt. Viên rùng ḿnh, mùi hoa và mùi da thịt trinh nữ tỏa ra ngất ngây. Chàng muốn nhắm mắt lại để thu gọn h́nh ảnh trước mặt, h́nh ảnh người con gái với một mối t́nh, h́nh ảnh của núi đồi cao nguyên. Không ngờ ngày về lại là một ngày tuyệt vời nối tiếp cho hết cuộc đời c̣n lại.

Một thoáng bên nhau qua nhanh như cơn gió thoảng, Viên luyến tiếc những ngày vui bên Thao, bên con suối mọc đầy hoa cần nước. Rồi những lần ngồi x́ xụp tô bún ḅ nhà xác, nó cay xé lưỡi nhưng đượm vẻ ân t́nh. Nh́n Thao lặt từng lá húng, bỏ từng gắp chuối non, nh́n dáng vẻ nhu ḿ hiền lành như một người vợ. Viên thấy không c̣n chần chờ ǵ, phải xin cưới Thao ngay lập tức. Viên tỏ ư định ḿnh cho gia đ́nh và được chấp thuận dễ dàng. Với gia đ́nh Thao, chàng được coi như con rể, được ăn những bữa cơm do chính nàng nấu nướng. Bữa cơm thanh đạm với những miếng đậu hũ chiên vàng dằm mỡ hành, vài con cá trê nướng chấm mắm gừng, hoặc dĩa rau sống xanh tươi. Chẳng hiểu khí trời mát mẻ, đồ ăn lạ miệng, tại ḷng Viên vui, hay tại t́nh yêu cuốn hút mà Viên ăn không biết no. Thao bảo chàng ăn như ma đói. Những lúc chỉ có hai người bên mâm cơm, Viên đánh liều ghé sát vào tai nàng:

-         Em nói sai rồi. Hôn như ma đói.

Thao thẹn làm mặt nàng đỏ bừng như uống rượu.

-         Ngồi im không thôi té bây giờ.

Nàng ngơ ngác:

-         Sao vậy?

-         Tại anh bị say... t́nh.

Thao buông đũa, chạy đến dụi mặt vào lưng Viên.

-         Định trả thù hay sao mà chùi miệng dơ vào áo anh vậy?

Có lẽ nàng nghĩ bàn tay gầy guộc kia sẽ là sợi dây thừng buộc cứng không cho Viên cựa quậy nên bắt đầu bông đùa:

-         Chùi cho sạch để hôn anh.

Viên chỉ nhích khẽ người, sợi dây đă tuột ra, tay chàng ṿng ra sau:

-         Lần này bé con đ̣i hôn đó nhe!

Những bộc lộ khao khát của hai kẻ yêu nhau như đă bị nổ tung từ ánh mắt, nụ cười, và những lần ḥ hẹn. Mỗi lần gặp gỡ là mỗi kỷ niệm vun đắp cho hạnh phúc. Nhưng rồi Viên phải tạm chia tay để về thu xếp chuyện đám cưới. Hôm về Saigon, Thao bịn rịn tiễn chàng với một giỏ cây rừng.

-         Toàn những thứ ngày xưa ḿnh ăn chung với nhau.

-         Có hột bàng nữa chứ.

-         Ừ, nhưng phải ăn hộ em nữa hột c̣n lại.

-         C̣n trái xay?

-         Phải ăn cả vỏ và hột như em vẫn ăn.

-         Eo ơi khiếp quá, lớn rồi mà vẫn c̣n thích ăn ve chó.

Viên đưa giỏ trái cây lên hít hà:

-         Thiếu một thứ.

-         Có cả bánh ḅ và trái trâm cho anh.

-         Thiếu tô bún riêu ở rạp hát Diệp Kính nữa.

Thao cười sung sướng:

-         Không ngờ anh nhớ dai quá.

Viên cũng cười trong ánh mắt người yêu:

-         Càng nhớ th́ càng khó xa người ta.

-         Em sẽ viết thư cho anh mỗi ngày một lá.

-         Đừng một tuần một lá. Thời giờ c̣n lại để nghỉ ngơi và ngủ. Anh không thích vợ anh ốm tong teo như con mắm.

Thao cười khúc khích:

-         Ốm để bồng cho nhẹ.

-         Nhưng ôm không đă.

Thao tặc lưỡi trong cổ họng và mặt đỏ rần. Họ dừng lại trên đồi hoa vàng. Buổi sớm sương chưa tan đều, màu áo tím xẫm nổi bật làn da tái xanh, tuy đôi mắt vẫn tṛn lay láy. Viên lo ngại:

-         Chịu khó uống thuốc bổ đừng để anh phải lo lắng mỗi ngày.

Trong ṿng tay Thao tựa đầu vào vai người yêu:

-         Đừng nh́n th́ đâu biết em như thế nào.

-         Anh không nh́n bằng mắt.

-         Nh́n bằng óc?

-         Bằng con tim, ḿnh đă có cùng một nhịp đập, một hơi thở, hơn nữa chúng ta đă ḥa nhịp nên anh đọc được tất cả những ư tưởng trong đầu em.

Thao ngước mắt nh́n sát vào mặt Viên?

-         Vậy chứ đố anh em đang nghĩ ǵ?

Viên không thể trả lời, gh́ chặt nàng trong yêu thương chất ngất, giữa khung cảnh tuyệt vời. Viên thấy ḷng ḿnh chùng lại, mọi ư tưởng ra đi như muốn rũ bỏ. Người con gái của núi rừng như có một sức hút mănh liệt, như một khối nam châm cực mạnh mà chàng chỉ là những mảnh sắt vụn li ti. Ḷng chàng đă mềm yếu, giờ thể xác lại rũ tan nếu không có giọng buồn bên tai thoảng tới:

-         Em muốn được khóc.

Viên đẩy Thao ra để xua đuổi xúc động vương nơi mắt.

-         Em về đi kẻo lạnh.

-         Cho em đưa anh ra bến xe.

-         Ở đó buồn lắm.

Thao kèo nài:

-         Cho em theo một quăng.

Viên cứng rắn:

-         Không!

Giọng nàng sũng ướt:

-         Anh...

Viên chùn chân.

-         Anh không đi nữa, đám cưới ḿnh ngay em chịu không?

Thao quay đi, dấu đôi mắt long lanh:

-         Em chỉ gọi thôi mà.

Viên choàng vai nàng vỗ về như ru ngủ:

-         Chóng ngoan về đi em.

-         Em chỉ muốn nói...

-         Anh yêu em.

-         Biết rồi, nhưng...

-         Bé con, muốn anh hôn phải không?

Từng giọt lệ vội lăn theo đôi mắt nhắm nghiền chờ đợi. Ngắm nh́n vẻ ngây dại của nàng trên đôi môi chín mọng, mang vẻ đẹp huyền hoặc của núi rừng Tây Nguyên, trên bộ quần áo c̣n ẩm ướt, da thịt của nàng như c̣n đọng hơi sương, c̣n đọng lại những hạt nước như những hạt trân châu tiễn biệt.Tôi bối rối ... giă từ vùng đất ấy...

 

Ngày ... tháng ... năm...

Anh thương yêu.

Lần đầu tiên viết thư t́nh, ngượng quá. Hơn nữa, ư tưởng cứ dồn dập trong khi bàn tay em chậm chạp như rùa, rủi nó ḅ ngang, ḅ dọc, ḅ ngược, ḅ xuôi anh cũng đừng cười nha. Em đâu phải là họa sĩ đại tài như anh mà mỗi nét bút là một sinh vật sống. Cũng chẳng phải là thi sĩ để mỗi câu anh phải dừng lại để suy nghĩ. Con người em đơn giản, ư tưởng lại chân thật nếu không muốn nói là quê mùa. Nhiều khi em tự hỏi tại sao anh lại yêu em quá say đắm trong khi bao tháng ngày đă quên lăng. Em tin rằng khung cảnh thơ mộng nơi tỉnh lỵ bé nhỏ này đă không toa rập để làm anh ngẩn ngơ lầm lẫn cứ nghĩ như ḿnh đă yêu em. Em không có kinh nghiệm t́nh trường, không có vốn liếng học thức tương xứng, cũng không có những ăn diện lộng lẫy, xinh đẹp như mấy cô gái ở Sài G̣n. Nhưng em có một tấm ḷng hiến dâng và một t́nh yêu bất diệt. Bằng đó đủ để ḿnh tạo hạnh phúc gia đ́nh? Anh cười v́ cho là em đơn giản quá? Nhưng anh hiểu từ nhỏ cho đến khi khôn lớn, em đă hấp thụ những chất phác mộc mạc của những người sống quanh em. Họ như anh em ruột thịt đùm tụ lại chung sống dưới một đại gia đ́nh ở vùng cao nguyên đất đỏ nghèo nàn này th́ anh sẽ hiểu tại sao em lại có một ḷng chung thủy và một yêu thương tha thiết. Và cũng có thể em đă nh́n qua h́nh ảnh của thầy mẹ để tưởng tượng ai cũng như ai. Có lẽ cuộc sống êm đềm hạnh phúc của gia đ́nh cho em một tin tưởng tuyệt đối. Em nghĩ một người vợ hiền săn sóc thương yêu chồng, chăm lo cho con cái là họ đang được hạnh phúc. Chẳng khi nào em nghe thầy mẹ to tiếng. Có lẽ tại mẹ hiền. Em lại giống mẹ, vậy mà thỉnh thoảng những người bạn thân đến nhà chơi cứ lén nh́n em ra điều ái ngại. Họ nói nhỏ với mẹ, số em sau này cũng lận đận hay chết yểu. Lúc trước em nghĩ nếu anh không trở lại em sẽ ở một ḿnh làm gái già cơm nước cho thầy mẹ, th́ làm sao lận đận được. Và khi gặp lại anh, em thấy t́nh ḿnh êm đềm trong sáng như một giải lụa mềm trải trên thảm cỏ xanh mướt. Em tin rằng giải lụa đó sẽ dẫn đưa chúng ḿnh đến một chân trời mới. Nơi đó chỉ có ánh sáng, tiếng cười và những rộn ràng yêu thương ...

 

........................................................................................................................

 

Anh yêu,

Em vừa uống thuốc bổ xong, ngày hai viên. Giờ đă gần năm giờ chiều. Tháng mười hai sương xuống nhiều che kín cả núi đồi, đâu đâu cũng giăng mắc màu trắng đục. Từ cụm trắng xóa, làm em có cảm tưởng như những cánh dù bằng hoa bông gọng khổng lồ mà chấm đen của nụ là hai đứa tụi ḿnh. Thật tuyệt vời anh ạ! Trên không trung lơ lững em bám chặt vào người anh gọn gàng như con chăo chàng gầy g̣ mà anh vẫn trêu chọc. Người anh là khối than hồng và hơi thở là những ngọn lửa đốt cháy thân xác em đang hừng hực nóng, gió không đủ làm em lạnh nhưng mây dập dềnh để em thấy ḷng lâng lâng bay bổng. Em không thể ngờ được ôm anh em lại sung sướng đến thế. Thiên hạ có cảm thấy như em khi họ đang yêu. Hay em đă thần thánh hóa mối t́nh? Cũng có thể chỉ v́ anh thánh thiện; ngày xưa mỗi lần nghe kể về những chàng trai ở Sài G̣n, tụi bạn đều lắc đầu. Bay bướm một cây, đi đến đâu, để con rơi, con rớt theo đấy. Không ngờ anh chỉ là một cục bột – cục bột được cắt hai. Phân nữa linh hồn bị trói gh́ ở nơi quê hương yêu dấu, nơi đă đúc kết cả chuỗi ngày thơ dại đă nặn h́nh hài thể xác, c̣n phân nữa của tuổi trưởng thành, của những hoạt bát và giao tế.

            Anh yêu, mẹ bảo em như người sống trên cung trăng, ngơ ngơ ngáo ngáo, miệng lúc nào cũng chỉ chực cười. Em hỏi lại: vậy hồi xưa mẹ có như con không? Thầy giành ngay lấy câu trả lời: C̣n hơn thế nữa. Th́ ra em đă có đồng minh, tuy không cùng chung lứa tuổi nhưng chung một gịng máu, một huyết thống và một tư tưởng. Anh ráng giống thầy nha anh. Thầy hiền lành và ch́u mẹ hết ḷng. Em muốn được anh thương hơn, và khi đă thương muốn ǵ mà chả được phải không anh? Anh lại cười ngạo nửa rồi. Thôi không viết nữa kẻo lại bảo dặn ḍ ǵ kỹ thế, như con gái sắp về nhà chồng, mà không phải thế sao. Tín chỉ c̣n có hơn bốn tuần nữa để thu xếp. Anh nghe em đừng mua sắm những thứ quá mắc tiền. Tuy đời người chỉ một lần, nhưng nó chỉ là h́nh thức, là cái vỏ bên ngoài mà có ai sống được măi với cái hào nhoáng ấy. Cũng đừng để mẹ sắm hột xoàn cho em. Gái quê mà đeo thứ ấy thiên hạ cười chết. Hơn nữa dù không có ṿng vàng rổn rảng th́ đám cưới ḿnh cũng nổi bật nhất ở đây v́ anh xem cả tỉnh lỵ này có chú rể nào được hơn anh.

            Anh yêu. Ḿnh để dành tiền đó làm vốn nho nhỏ. Tự dưng em lại thích có một đồn điền cà phê. Anh nhớ đồn điền của cụ Trương không? Sầm uất và phát tài ghê nơi. Cả chục mẫu dài thẳng thắp nh́n muốn mát mắt. Em muốn ăn lớp màng mỏng bên ngoài của trái cà phê khi nó ửng đỏ nhưng như thế sẽ mất nguồn lợi, em cũng thích ngửi cái mùi khét khét thơm thơm khi rang, trộn thêm với bơ nhưng lại e ngại lỡ anh ghiền nó hơn em th́ khổ. Hay ḿnh trồng thuốc lá anh nhé! Mà thôi, thuốc lá rất hại cho sức khoẻ, thiên hạ chưa sao mà anh đă bị nám phổi trước. Vậy th́ ḿnh mở nông trại chỉ nuôi toàn ngựa đua. Chiều chiều em và anh phóng lên lưng hai con khoẻ nhất chạy lên rừng mà đua th́ tuyệt. Nói thế chứ chỉ sợ anh mở trường đua lại sinh ra cờ bạc, cá ngựa th́ quá tội. Thôi th́ anh làm chồng em làm vợ cho xong, chẳng phải tính toán chi cho cực khổ. Đi làm về, anh có người lo cơm nước, quần áo. Bù lại, làm vợ cũng có nhiều cái thú. Được giữ hết tiền bạc, lại được anh yêu thương nuông chiều ai mà không khoái.

 

Ngày ... tháng... năm...

Anh thương yêu.

Nghe lời anh khuyên một tuần mới viết một lá. Chẳng phải lười nhưng anh có tin rằng chỉ nhớ đến anh người em đă như rũ liệt, chân tay như bị ai chặt đứt, xương cốt cũng nát tan. Nhớ một cách kỳ lạ mà theo em bệnh nhớ, chắc chắn do một siêu vi trùng h́nh nhọn góc nằm sẵn trong mạch máu của mỗi con người. Khi trí óc lười làm việc, vi trùng nhớ ngang nhiên hoành hành, nó ùa ra xông xáo, gặp đâu phang đó. Toàn thân em đang nhói đau, từ mười đầu ngón tay, mười đầu ngón chân, chạy vào ngay đám ruột cho chúng đảo lộn hết một lượt mới dừng lại ở tim. Tim là trung điểm để chúng tụ họp vào thao lược binh tướng. Em chỉ có nước nằm lăn ra giường ôm gối mà... khóc. Con người ta khổ quá cũng khóc, sung sướng quá cũng khóc. Chả trách ǵ khi xưa anh cứ ngạo em là con bé mít ướt. Nhưng nhờ thế em mới bắt nạt được anh một cách công khai không cần xin phép và cũng nhờ thế em mới được những buổi đi coi hát chùa, được ăn hàng chùa và được anh thí dỗ chùa nữa chứ. Tuổi trẻ dễ yêu ghê anh nhỉ? Không ngờ con bé mít ướt mười ba tuổi đă biết yêu. Yêu say đắm, yêu cuồng nhiệt để giờ này cứ nh́n trời, nh́n mây mà thẫn thờ. C̣n ba tuần nữa thôi ḿnh lại có nhau. Tim em chỉ chực đứng lại không chịu đập nữa khi nghĩ đến ngày ấy. Chắc chắn phải là tuyệt vời. Anh ạ! Tự dưng em lại có ư nghĩ sau đêm tân hôn hai đứa nằm ôm nhau chết cứng. Cuộc sống đời sau mới là vĩnh viễn. Ḿnh mang t́nh yêu như lửa nung về bên kia thế giới sẽ không có ai giành giật hoặc chiếm đoạt anh của em. Em ích kỷ và tham lam quá, chưa được cái này đă chụp bắt cái kia, nhưng nếu anh hiểu em yêu anh thế nào th́ cũng đừng trách em anh nhé!

            Anh yêu. Núi đồi cao nguyên hiền ḥa, thân t́nh, lúc nào cũng được kết chặt, những cơn mưa phùn bay lất phất và cơn lốc xoáy chỉ mang đến những h́nh ảnh thơ mộng nhưng t́nh yêu con người là một ngọn sóng trào dâng. T́nh em cho anh không bao giờ dứt. Em yêu anh và yêu vô cùng tận kiếp.

            Đọc thư anh, nhắc đến bánh bèo khu tu bổ làm em thấy thèm chảy nước miếng. Nhớ hôm nào hai đứa chở nhau trên chiếc xe đạp cũ kỹ. Dọc đường phải đứng lại sửa dây sên đến ba, bốn lần. Em đứng nh́n anh sửa mà vai áo em, má môi dính đầy mỡ ḅ đen thui làm thiên hạ cứ nh́n em tủm tỉm cười. Anh chọc quê em đến thế th́ thôi. Nghe lời anh em không đi ăn một ḿnh, để có ốm như con mắm th́ anh ráng mà ôm, đau tay ráng chịu.

            Anh yêu. Chiều nay lén anh, em ra đồi quỳ, từng cơn lốc thật thấp và thật lâu, nhưng em không có hoa để tung lên. Em không tiếc v́ dù là điều mơ ước thuở c̣n nhỏ của hai đứa ḿnh, nhưng giữa hoa và t́nh yêu em đă chọn một để giữ trọn linh hồn và yêu thương theo cơn lốc mang đến anh. Anh nghe thấy không, tiếng gió đang gọi tên anh, tiếng thác nước róc rách làm em liên tưởng tới hôm nào ḿnh tắm ở Biển Hồ. Em như tiểu thơ bám vào thân chuối trơn trợt từ đâu trôi lại, Anh cười toáng lên ngạo, nhưng em nhất định không bỏ v́ chọc tức anh “thà ôm nó c̣n hơn anh”. Nó đâu có chân, có tay có mắt, có mũi th́ em đâu có nhột. Viên ơi em dừng đây. Tim em như muốn đứng lại thật.

 

Ngày... tháng... năm...

            Anh thương,

            C̣n hai tuần nữa, biết được ngày anh và gia đ́nh xuống, thầy mẹ đă sửa soạn sẵn sàng. Lũ bạn em cũng lục đục đi mua quà mừng. Chúng hỏi em thích ǵ, em bảo tao là người vợ thích đủ thứ, muốn cho ǵ tuỳ ư. Cái nào không xài được tao để dành cho đám con tao. Chúng hỏi em thích mấy đứa. Em hiên ngang “hai mươi” tụi nó ré lên cười. C̣n anh? Sợ không? Em nói thật đó. Chắc chắn em sẽ nặn ra mười đứa con gái giống em và mười thằng con trai giống anh như đúc. Để cả không gian này, vũ trụ này và trong căn nhà ấm cúng tràn ngập h́nh ảnh anh. Anh đừng chê em ốm như con mắm nữa nha! Bé người ta c̣n tham cỡ đó. Mập chút nữa em đ̣i bốn mươi nhóc t́ chỉ ốm nghén thay em anh cũng đủ hết thở.

            Anh yêu, ḿnh xa nhau đă ba tuần, ba tuần chịu được th́ mười bốn ngày nữa có ăn thua ǵ. Đừng nghĩ ngợi sanh bệnh mà đ́nh đám cưới lại th́ khổ. Ráng nghe anh, đám cưới ḿnh xong đi hưởng tuần trăng mật. Anh muốn nơi nào? Đà Lạt? Vũng Tàu? Huế? Riêng em, Pleiku sẽ là chuỗi ngày dài trăng mật cho đến măn đời. Anh cười v́ ngôn ngữ của em? Không lẩn thẩn đâu. Anh xem, c̣n nơi nào bằng quê hương của ḿnh. Hơn nữa, nơi đây đă có với chúng ḿnh hàng triệu kỷ niệm, đă làm cho em có và yêu anh th́ cũng nơi đây sẽ chôn thân xác em khi ḿnh mất nhau. Đừng lo lắng quá mà gieo vào đầu những ư tưởng khủng khiếp. Từ khi yêu anh, em hay lầm lẫn giữa thực tại và mộng, mộng là thực nhưng chuyện anh kể chắc chắn không thể xẩy ra.

            Anh yêu. Viết đến đây em thấy nóng hừng hực nơi mặt, ngực khó thở quá. Em bị mệt tim từ xưa, chắc anh không c̣n nhớ. Nhưng thôi, em cần phải lên đồi quỳ ngay bây giờ. Hẹn anh thư sau.

 

            Ngày ... tháng ... năm...

            Anh thương yêu,

            Chiến sự đă thật sự bùng nổ, cả một không khí kinh hăi bao trùm lấy tỉnh lỵ, mọi người đều đă chuẩn bị gồng gánh để di tản khỏi Pleiku, nghe nói Pleiku trước sau ǵ cũng mất như Buôn Mê Thuột. Đồng bào ở Kontum và ở các nơi dồn về đây mỗi lúc mỗi đông, tất cả đều như chờ lệnh để rời xa nơi yêu dấu.

            Em lo quá, ngày hôm qua, khu chợ mới lại bị đốt cháy, kế tiếp là những khu quân sự. Tiếng bom nổ inh tai, cháy rực cả một vùng trời, h́nh như họ muốn phá hủy tất cả để sẵn sàng cho một cuộc rút quân. Trước nhà ḿnh, một đoàn xe nối dài, không thiếu một loại xe ǵ, từ một chiếc xe ba gác, xích lô, xe đẩy hàng đến những chiếc xe vận tải chất đầy hàng, đồ ǵ đem theo được họ đều mang theo, mọi người đứng ngồi la liệt trên lộ tŕnh, chưa bao giờ em thấy Pleiku đông người như mấy ngày hôm nay.

            Thầy mẹ lúc đầu không muốn đi, cứ do dự măi, ai cũng luyến tiếc tỉnh lỵ này, nhưng sau thấy em như người sắp chết và hai bác đă hết ḷng khuyên giải, nên thầy mẹ em đành phải cam ḷng đi, mọi chuẩn bị đă sẵn sàng. Hai gia đ́nh sẽ đi chung với nhau, nghe mẹ anh bảo, nếu vào được Sài G̣n, th́ gia đ́nh em sẽ ở tạm chỗ anh, v́ như anh biết, gia đ́nh em đâu có thân thuộc ở Sài G̣n trừ anh. Gia đ́nh em ngại lắm, nhưng đâu c̣n cách ǵ hơn. Nghĩ cho cùng, trước sau ǵ cũng là chỗ xuôi gia với nhau. Riêng em th́ vui lắm, nghĩ đến ngày gặp anh, nhưng giờ th́ em đang lo sợ cho cuộc di tản này, con đường độc đạo để có thể rời khỏi Pleiku không phải là đường quốc lộ 19, mà là tỉnh lộ 7 như anh đă rơ, tỉnh lộ này không được khai thông từ thời Pháp thuộc, giờ phải phá rừng, gỡ ḿn, tránh bom đạn và đường đi đầy gian nan hiểm trở, chưa kể những bất trắc lúc nào cũng có thể xẩy ra.

            Em không dám nghĩ đến điều may rủi, bởi v́ em tin rằng Trời Phật không nhẫn tâm chia rẽ t́nh ta và hủy hoại những người dân lương thiện của vùng cao.

            Anh cũng đừng quá lo, không bao lâu nữa, ḿnh sẽ gặp nhau, đám cưới ḿnh tổ chức ở Saigon cũng được, đơn giản thôi, có đông đủ hai gia đ́nh là vui rồi. Và nhớ nghe lời em dặn, đừng dại dột mà ra đây th́ nguy hiểm lắm.

            Hôn anh triệu triệu cái, thương anh, thương thương vô vàn.

 

 

Viên nhận được lá thư, cũng là ngày mà Pleiku đă rơi vào tay cộng sản, không một do dự, chàng xoay sở mọi cách để mua vé máy bay ra Tuy Ḥa đón gia đ́nh và Thao. Ḷng chàng như lửa cháy, vừa đến phi trường, là Viên đón xe ngay đến trạm tỵ nạn đầu tiên. Ở đó, đă có một số người quen ở Pleiku mà Viên nhận ra, khuôn mặt người nào cũng tiều tụy, hốc hác, mọi người như đang trải qua một cuộc di tản kinh hoàng. Một vài gia đ́nh kêu khóc thảm thiết, thương tích đầy người, vợ xa chồng, chồng xa vợ, con mất cha, người mất mẹ, kẻ thất lạc, từng chiếc khăn tang quấn tạm c̣n đầy bụi đỏ, ướt đẫm máu bầm.

Viên như chết lịm người, chưa bao giờ chàng chứng kiến được cảnh này. Dù cố b́nh tĩnh và trấn an lấy ḿnh, nhưng Viên đă không cầm giữ được những gịng lệ nghẹn ngào đang tuôn trào. Viên cảm thấy lo sợ thật sự, khuôn mặt chàng đầy hớt hăi, chàng cố gắng lần t́m và thăm hỏi từng người về người thân của ḿnh. Trong thời gian này, Viên đă hết ḷng chăm sóc và chia xẻ những người tỵ nạn khốn cùng.

Một ngày trôi qua trong tâm trạng tuyệt vọng, Viên đứng ngồi không yên, chàng t́m mọi cách để có thể đến được tận nơi mà đoàn người di tản đang muốn vượt qua. Nhưng không một ai, không một phương tiện nào có thể đáp ứng được nguyện vọng của chàng. Người ta đang cố gắng để cứu thoát đoàn di tản ra khỏi chỗ tử thần, th́ chàng lại muốn lao đầu vào chỗ chết. Viên chỉ biết đợi, đợi và nguyện cầu.

Ngày thứ ba cũng là ngày đoàn người di tản đến Tuy Ḥa nhiều nhất. Từ sáng sớm Viên đă đứng đợi ở trạm đến. Viên hét to mừng rỡ, ba mẹ, các em của Viên và gia đ́nh Thao đă đến đông đủ, Viên ̣a khóc ôm chặt từng người, nỗi vui mừng chưa được bao lâu th́ Viên khám phá ra c̣n thiếu Thao.

Mẹ Thao ôm Viên khóc nức nở, Viên thấy choáng váng mặt mày, cả bầu trời như muốn sụp đổ, cảnh tượng thê lương hiện đến với chàng. Viên không thể tin được là Thao đă chết, hay mất tích trong rừng thẳm... Viên không thể nào – không bao giờ Thao lại xấu số như thế, Viên kêu lên trong đau đớn tận cùng: Thao, anh không thể mất em, ngày đám cưới của chúng ta đă kề cận, em phải là người vợ mẫu mực của anh, suốt đời này anh măi măi chỉ có em duy nhất mà thôi. Anh phải làm sao đây? Thao, em nghe anh không? Anh yêu em vô cùng, măi măi và muôn đời em biết không?

Rồi Viên im lặng, lặng lẽ cùng gia đ́nh bước đi như một đoàn người đưa đám tang. Nán lại Tuy Ḥa thêm vài ngày nữa để có tin tức ǵ của Thao, rồi cuối cùng mọi người cũng đành phải t́m phương tiện về Sài G̣n. Thật ra, th́ Thao đă chết bởi một lằn đạn oan nghiệt trong lúc hai bên đang giao tranh, mọi người chỉ kịp lấp vội một cái hố bom để chôn nàng, v́ không muốn Viên tuyệt vọng, nên nói là mất tích. Mọi chuyện như một an bài, một định mệnh khốc liệt của dân tộc. Chiếc xe đ̣ đưa hai gia đ́nh về Saigon, mỗi tỉnh lỵ, mỗi thành phố đi qua là mỗi nỗi niềm bỏ lại, đâu đâu người ta cũng chuẩn bị để di tản. Viên gục đầu buồn bă, chàng biết rằng kể từ giây phút này, chàng mất tất cả t́nh yêu – quê hương đă rời xa theo ṿng quay của bánh xe, ḷng chàng tan nát...

***

Nghe lời khuyên của mẹ, Viên không thể về lại Pleiku dù chàng rất muốn t́m mảnh đất đă vùi thây thân xác củaThao. Ở trong tuổi nghĩa vụ quân sự, không có một hộ khẩu thường trú, Viên sống lẩn trốn như một tên tội phạm. Bất cứ giá nào chàng cũng phải vượt biên, phải vạch định một tương lai ở bất kỳ một đất trời xa lạ, bởi v́ đất nước này đă không cho chàng một chỗ dung thân, một nơi trú ngụ. Mọi người đă trở thành phế nhân, và Viên cũng đă mù ḷa, câm điếc cùng họ.

Sau mười ba lần vượt biển, bị giam cầm ở nhiều nơi. Cuối cùng th́ Viên đă đến được bờ tự do cùng với hai em nhỏ. Thời gian đầu như bao nhiêu người khác, Viên không nề hà bất cứ một công việc ǵ để độ nhựt. Chàng hiểu được cái giá phải trả cho sự ra đi, cái ư nghĩa đích thực mà gia đ́nh kỳ vọng ở nơi chàng. Trước những thử thách, những thay đổi ở cuộc sống mới, đă không làm cho Viên lung lạc được ư nghĩ, Viên giữ vững được niềm tin son sắt và quyết tâm đeo đuổi mục đích. Đó cũng là cái lư tưởng sống để chàng gạt bỏ được những mối ưu tư đè nặng từ bao nhiêu năm.

Tuổi trẻ Viên đầy những dung dự, đầy những toan tính cho một ước vọng. Chàng đă gần như quên hết những cần thiết cho nhu cầu tuổi trẻ, với chàng chỉ có một điều duy nhất là làm việc, làm việc mà thôi. Viên muốn đem hết khả năng của ḿnh để làm những công việc hữu ích hầu xoa dịu phần nào những mất mát, những đau đớn vô ngần mà số kiếp lưu vong phải nhận chịu. Cái thành quả mà chàng có được ngày hôm nay không phải là điều may mắn bất ngờ đem đến. Viên đă đổ mồ hôi, đă quật ngă những khó khăn, đă chấp nhận mọi nghịch cảnh để đứng dậy, để trải rộng bước đi trên những đại lộ rực lối. Cái bản năng tự tạo là kim chỉ nam cho chàng, mặc dù đời sống của Viên có rất nhiều góc nhọn đau thương, góc cạnh của một người có tâm hồn đầy nhiệt huyết đă trói buộc chàng nhiều thứ, nhưng dù thế nào đi nữa, th́ Viên đă đạt được phần nào niềm mơ ước.

Bao nhiêu năm sống ở Mỹ, chàng ước nguyện ngày đoàn tụ gia đ́nh và được về lại quê hương để chính tay ḿnh xây lại ngôi mộ cho Thao. Đă 10 năm trôi qua, quê hương vẫn im ĺm, gia đ́nh chàng vẫn c̣n kẹt lại quê nhà, và cái ngày mà chàng tự tay viết lên bia bộ Thao những gịng chữ như một tạc dạ khắc ghi đến người quá cố vẫn c̣n xa vời.

Từ mấy tháng qua, Viên trăn trở với giấc ngủ, nhiều đêm rồi chàng nằm mộng thấy ḿnh về lại quê hương, được quỳ dưới chân mẹ để bày tỏ nỗi ḷng nhớ thương sau bao nhiêu năm trời cách biệt. Đôi mắt mẹ rực sáng, chan ḥa yêu thương âu yếm, nh́n đứa con trai yêu dấu của ḿnh. Có đêm Viên thấy di ảnh của Thao rạn nứt như những đường gạch bằng máu vạch trên khuôn mặt của nàng, h́nh ảnh Thao chết thê thảm trong rừng sâu, xác thân nàng vỡ từng mảnh vụn, máu bắn tung tóe làm Viên chết lịm theo giấc mộng.

Viên không thể chần chờ được nữa, chàng phải về Việt Nam, chàng phải gạt bỏ những mặc cảm với mọi người chung quanh. Tự bào chữa ḿnh bằng một hoàn cảnh chỉ về thăm nhà, tiện thể lo thủ tục xin đoàn tụ gia đ́nh, chớ ḿnh có làm điều ǵ sai quấy đâu, rất nhiều người đă về từ mấy năm nay kia mà. Nghĩ như thế, nhưng Viên cứ đắn đo măi, v́ chàng không muốn mọi người mất ḷng tin nơi chàng, Viên phải đè nén t́nh cảm, hành động nông nổi của ḿnh, có thể là một lưỡi dao vô t́nh cắm sâu vào những đồng bào khốn khổ nơi các trại đảo. Nhưng sao Viên thấy ḷng rạo rực quá, mọi công việc Viên như muốn vứt bỏ, người bạn mới đi Việt Nam về cho biết cha Viên đang gặp nạn, càng làm cho ư định của Viên cương quyết hơn. Thôi th́ đành vậy, ai nghĩ sao cũng được, Viên phải về, tại sao không? Từ lâu, Viên đă thề nếu phải chặt một cánh tay để được gặp gia đ́nh, để t́m lại thân xác của Thao, th́ Viên cũng chấp nhận mà, nhất là trong lúc này, người cha già đang bị giam cầm.

Rồi ngày đi cũng đă định, Viên thu xếp tất cả quần áo cũ mà chàng đă để dành từ mười năm qua, mỗi lần định vứt bỏ là mỗi lần Viên thấy tiếc nuối, mỗi bộ quần áo là những kỷ niệm của thời gian đánh dấu công việc thăng tiến của chàng, nên Viên muốn cất giữ măi. Ba vali chưa đủ. Viên tham lam nhồi thêm một vali nữa. Cái ǵ ở Việt Nam cũng quư hết, chịu khó một chút đâu có sao. Tự nhiên Viên cười với cái ư nghĩ khôi hài vừa hiện đến, ngày nào đây ḿnh c̣n là một tên Việt gian, được nhà nước chiếu cố tận t́nh đến nỗi họ không cho các em ḿnh vào trường đại học, mà ngày nay khi về th́ được gọi bằng hai chữ Việt Kiều, cũng là Việt cả mà, Việt gian hay Việt Kiều yêu nước đổi lại mấy hồi.

Chỉ mất gần hai giờ bay từ Bangkok đến Saigon, nhưng Viên thấy thời gian như ngừng lại, chiếc phản lực cơ 747 như muốn đậu lại trên không trung, hành khách hầu hết là người Việt Nam, ai cũng bồn chồn, mặc dù đèn hiệu buộc dây an toàn đă báo, nhưng mọi người như muốn đứng hẳn để nh́n xuống ḷng đất mà trong chốc nữa đây họ sẽ đặt chân đến sau bao nhiêu năm cách biệt. Giọng người tiếp viên hàng không đă bắt đầu, chỉ c̣n mười phút nữa, mười phút nữa thôi, Viên sẽ như thế nào, mọi người sẽ như thế nào? Đă có những giọt nước mắt thấm ướt, khó ai mà cầm giữ được sự xúc động khi nh́n lại quê hương. Cảnh tượng xum họp đang hiện đến nơi mỗi người, họ đang bắt đầu sống lại với kỷ niệm và niềm nhung nhớ như một gịng thác lũ sắp được vỡ trào. Viên tự trách ḿnh đă không thông báo cho gia đ́nh ra đón, nói đúng hơn, chàng muốn dành một sự ngạc nhiên cho mọi người. Nhưng lúc này, chàng nghĩ phải thông báo cho gia đ́nh th́ đúng hơn.

Từ lúc máy bay cất cánh đến giờ, Viên không ngừng dơi mắt qua màn kiếng chắn để nh́n cảnh vật, ḷng đất thân yêu đă từ từ hiện ra, con sông Đồng Nai đục ngầu chạy dài theo đường hạ cánh, từng mái nhà tôn lụp xụp, mọi thứ đều cũ kỹ, không có một kiến trúc ǵ tân kỳ của một thành phố mà đă có một thời được gọi là “Ḥn Ngọc Viễn Đông”. Sự thụt lùi thấy rơ, từ trên không phận Viên có thể tưởng tượng những con đường, những con hẻm cụt, những nơi chốn đă nắm giữ phần đời trôi dạt của chàng.

Máy bay đang bắt đầu giảm tốc độ để hạ cánh, phi đạo lởm chởm những ổ gà, h́nh như không có một sự tu sửa nào cả, vẫn như thế, mọi vật đă lùi dần để thời gian trôi qua trong hoang tàn đổ nát. Trước mặt mọi người hiện ra một đất nước nghèo khổ, nơi mà họ đă đành ḷng ngoảnh mặt, cả kư ức nghẹn ngào hiện đến trong nỗi vui mừng lẫn lo sợ.

Khi tất cả những động cơ của chiếc máy bay đă ngừng hẳn, mọi người nhốn nháo xách sẵn hành lư để xuống vội phi trường. Ai cũng nôn nóng giành xuống trước. Bỗng dưng hành khách ngồi ngay ngắn trong ghế một cách rất im lặng, im lặng đến đáng sợ, khi có sự xuất hiện của hai người công an với khuôn mặt đen đúa c̣m cơi. Họ cố cười tươi với hành khách, nhưng cũng không xóa được cái ấn tượng đang có sẵn trong đầu mọi người, biết đâu chừng trong số hành khách ở đây, đă có một vài tên Việt Kiều là tội phạm trước đây không chừng. Ở trong một đất nước đầy dẫy những công an, th́ mọi người dân ai cũng sẽ là tội phạm cả. Nh́n bộ sắc phục của họ là mọi người phát rét lên, tự nhiên Viên rùng ḿnh, chàng như lo lo một điều ǵ, Viên cảm thấy ḿnh hơi liều lĩnh.

Quang cảnh ở phi trường Tân Sơn Nhất vô cùng phức tạp, nó điêu tàn làm sao ấy, cái pḥng văng lai chật chội và nóng hừng hực như một kho hàng. Bao nhiêu cặp mắt cú vọ của công an và hải quan như bám sát từng người. Chúng như đoán được trong xách tay, trong quần áo của mỗi người có bao nhiêu tiền bạc mang về. Viên đă nh́n thấy được bên ngoài cả một rừng người chen chúc chờ đón thân nhân. Viên nghĩ thầm, không biết bao giờ người dân Việt mới hết lầm than, Viên thấy người Việt Nam đáng yêu quá, cả mấy người công an cũng thật tội nghiệp. Cuộc sống cả, hoàn cảnh đă đưa đẩy con người đến chỗ quên mất cái nhân phẩm của ḿnh, sức mạnh của đồng tiền là thế, họ sẵn sàng ngửa tay xin từng đô la giống như những em bé ăn xin ngoài đường, kêu gào từng đồng xu lẻ.

Viên biết chắc là không có ai ra đón ḿnh, cả những người bạn đi chung cũng vậy. Cả bọn đều đồng ư với nhau là tạo cho gia đ́nh một sự bất ngờ. Nh́n ra ngoài thấy cảnh xum họp của mọi người, Viên đè nén những xúc động, nhưng h́nh như chàng cũng đă khóc, khóc cho ngày hội ngộ, khóc cho quê hương nghèo khổ. Nước mắt Viên ràn rụa, chàng hiểu ra được cái lư do mà người ta muốn về Việt Nam. Có những em bé chưa bao giờ biết mặt cha ḿnh, có những người vợ đêm ngày thao thức chờ gặp mặt chồng. T́nh ruột thịt, t́nh quê hương như sống lại trong họ. Viên hiểu rơ thêm, ai cũng có một tâm trạng như nhau, và chàng sẽ không cảm thấy hổ thẹn, phải gục đầu trước mọi người xung quanh v́ chàng đă về Việt Nam.

Hành khách trên chuyến máy bay, cả mấy người bạn đi cùng Viên điều lần lượt được gọi ra làm giấy nhập cảnh. Riêng Viên, không hiểu sao đă hơn hai giờ đồng hồ rồi mà họ vẫn chưa gọi tên, có một cái ǵ đó không ổn, Viên nhắn gọn mấy lời cho người bạn đi cùng, nghẹn ngào trong câu nói, Viên khuyên anh nên làm giấy nhập cảnh, nếu có điều ǵ trắc trở, Viên không muốn mọi người hệ lụy.

Người khách cuối cùng vừa rời khỏi pḥng đợi, đồng hồ đă điểm 11 giờ khuya, cũng là lúc Viên được mời vào một căn pḥng kín. Nơi đây, Viên đoán được mọi chuyện xảy ra, có thể chàng sẽ bị giam giữ hoặc bị trục xuất, điều ǵ th́ cũng sẽ xảy ra. Trước hết, đừng lộ vẻ khiếp nhược. Viên tự trấn tĩnh ḿnh khi giọng ông Thượng úy công an đanh thép:

-         Anh vượt biển năm nào?

-         Hiện anh đang ở đâu?

-         Chắc anh biết lư do chúng tôi giữ anh?

-         Tại sao anh chống đối chúng tôi?

Thật ra th́ những câu hỏi của ông Thượng úy công an quá thừa, Viên gần như không muốn trả lời, v́ khi xin Visa nhập cảnh, chàng đă khai đầy đủ không thiếu một chi tiết ǵ, chỉ có điều mà Viên không ngờ được là khi đă được cấp Visa th́ chàng yên tâm họ đă chấp thuận cho về. Viên định hỏi tại sao? Nhưng chàng không buồn mở miệng. Hỏi làm chi! Luật pháp xă hội chủ nghĩa Việt Nam mà, tốt hơn hết là nên im lặng để được yên thân.

Viên lặng lẽ như một tên tội phạm theo chân người công an ra xe, mồ hôi chàng ướt đẫm cả áo chemise. Trời Sài G̣n đă vào Xuân nhưng vẫn c̣n oi ả, chàng cảm nhận ra cái không khí của quê hương trong u uất đè nặng, dáng vẻ mệt mỏi và ră rời, Viên bước lên xe, ḷng chàng buồn vô hạn, chiếc xe Volkswagen cũ rích từ thời nào, chậm chạp rời khỏi phi trường, chỉ có lối ra là c̣n được thắp sáng bởi ánh đèn đường, c̣n xung quanh đều tối đen, cứ cách vài trăm thước là có một tủ kiếng chứa dăm gói thuốc lá nội hóa đang được bày bán bên vệ đường, cô hàng thuốc lá lơ đăng nh́n lên bầu trời không trăng sao, nh́n những gói thuốc vẫn c̣n nguyên vẹn như có vẻ thầm lo một ngày đă qua không đem lại một lợi nhuận. Cứ theo ánh lửa của ngọn đèn dầu quen thuộc, Viên biết chắc đó là sạp thuốc lá, gọi là sạp chứ thực ra nó chỉ là một tủ kiếng nhỏ khoảng ba bốn tấc vuông được đặt lên một cái bàn con. Nghề này rất thông dụng, v́ ít vốn và có thể độ nhật được.

Trong tâm trạng rối bời, nhưng Viên cũng cố gắng nh́n ngắm mọi vật, chàng không bỏ sót một mắt nh́n nào, mọi thứ đối với chàng bây giờ như một khúc phim chiếu lại, tuần tự diễn ra trong kư ức ngậm ngùi, đau xót... Viên nhớ lại những ngày cuối cùng rời khỏiViệt Nam, cũng trong đêm vắng như đêm nay, chàng đến gơ cửa nhà một người thầy giáo để giă biệt, đôi mắt nhân từ của ông như một ân cần tiễn biệt cậu sinh viên ưu tú của ḿnh.

Sài G̣n đêm 29 Tết chưa có dấu hiệu ǵ đón Xuân cả, ngôi biệt thự sang trọng ngày nào, giờ trông hoang phế, những tầng nhà san sát vào nhau, dù trong đêm vắng, Viên vẫn nhận ra được vẻ cũ kỹ của nó, h́nh như mọi người đều bỏ mặc, có chỗ trú ngụ là được rồi, cần ǵ phải sơn phết, sửa sang, đón Xuân năm nay cũng như mọi năm thôi, tiền đâu mà chỉnh trang, h́nh thức chừng nào th́ càng làm cho bọn phường, khóm chú ư, buồn t́nh chúng tịch thu th́ khổ. Viên không biết bây giờ gia đ́nh chàng ra sao? Có ai biết được là Viên đang có mặt ở nơi này? Cứ mỗi dịp Tết là gia đ́nh Viên nhộn hẳn lên, đêm giao thừa chờ cho tiếng pháo liên thanh hai mươi thước nổ ḍn vừa dứt là mẹ năn nỉ các em đừng khóc, để mẹ làm ăn khá hơn năm cũ. Nhưng những phong b́ đỏ vừa được mở ra th́ đă có tiếng khóc inh ỏi, đứa chê ít, đứa phân b́. Mẹ dù có công bằng đến đâu th́ cũng bị bọn nhóc đàn áp, chúng thích chơi tṛ tỉ tê con nít để ṿi vĩnh, nên năm nào mẹ cũng phải ĺ x́ hai lần th́ mới vừa ḷng bọn chúng. Đă gần hai mươi năm rồi, Viên không được ăn Tết với gia đ́nh kể từ khi chàng về Sài G̣n ăn học và sau đó th́ chàng vượt biên. Lần này, Viên tưởng có thể được về lại phố núi để hội ngộ gia đ́nh ba ngày xuân.

Tiếng c̣i xe của người tài xế đưa Viên về thực tại, trước đầu xe, ba chiếc xích lô đang chơi tṛ biểu diễn chạy bằng hai bánh, chắc giờ này đă hết khách nên họ thử tài với nhau. H́nh ảnh người phu đạp xích lô làm Viên nhớ lại khoảng thời gian Viên ăn ngủ không yên khi ngồi trên chiếc xích lô của một người bạn chở. Lúc nhỏ, Viên rất ngại đi xích lô, chàng thấy tội nghiệp họ th́ đúng hơn, nó có vẻ giai cấp làm sao, nhưng sau này, nhờ vào lời khuyên của một người chú, Viên cảm thấy dễ chịu hơn. Bởi lẽ, nếu cứ nghĩ họ đạp xe tội nghiệp mà không đi th́ càng khổ cho họ hơn. Ai cũng nghĩ như Viên th́ chắc chắn mấy anh đạp xích lô chết đói hết, nhưng mỗi lần phải ngồi lên đoạn đường dốc hay qua một cái cầu là Viên tự động nhảy xuống đẩy phụ họ. Viên có một cái tật là khi đón xe xích lô, chàng hay hỏi giá cả v́ thật ra phu xích lô cũng tùy người, có nhiều ông cũng hay bắt nạt khách hàng, nếu anh nào nói đúng giá, Viên sẽ thưởng thêm, c̣n mà thách giá th́ Viên kỳ kèo cho bằng được. Một hôm nọ trời mưa lớn, Viên đón vội một chiếc xe xích lô, người phu xe ra giá Viên ưng thuận ngay, đoạn đường từ Nguyễn Thiện Thuật ra chợ Sài G̣n mưa xối xả, gió lại thổi ngược chiều, Viên chắc rằng người phu xe sẽ vất vả lắm. Trong tiếng mưa rơi, Viên nghe được tiếng hát nghêu ngao của người phu xe một bản nhạc Trịnh Công Sơn quen thuộc, chàng nghĩ,  người phu xe này cũng có một tâm hồn đầy nghệ sĩ, chắc là thân thế cũng không đến nỗi nào.

Xuống xe, Viên vội trả tiền và không quên gởi thêm số tiền “thưởng”, rồi chàng chạy nhanh vào chỗ hẹn... t́nh cờ một ngày kia khi đi ngang qua nhà một người bạn, Viên thấy có chiếc xích lô đậu trước cửa. Linh cảm cho Viên biết được người phu xe hôm nọ chính là anh ruột của người bạn thân, Viên ray rứt nhiều ngày, chàng sợ anh ta hiểu lầm là Viên đă quay lưng với t́nh thân sâu đậm mà hai gia đ́nh đă gắn bó từ nhiều chục năm.

Một điều nữa là người phu xe trước đây là con của một vị Tướng quyền uy chức trọng, không có một buổi dạ tiệc sang trọng nào mà Viên không được mời. Gia đ́nh anh ta rất thương yêu Viên như con trong nhà, Viên mong anh ta không nhận ra ḿnh, nhưng không thể, tướng mạo ḿnh đâu có ǵ thay đổi đâu? Viên hiểu được tâm lư con người, khi họ xuống dốc th́ ḷng họ đầy mặc cảm, có thể giờ này anh ta đang thầm trách Viên. Phải mạnh dạn đến nhà anh ta để nói rơ sự vô t́nh của ḿnh, c̣n hơn là kéo dài sự ray rứt. Có thế thôi mà Viên đă buồn gần tuần lễ, tính của chàng là thế khi đă thân thiết với ai th́ khó mà có sự đổi thay, càng không thể với người t́nh của ḿnh. Đó cũng là cái bản chất của chàng, nên từ bao năm qua, vấn đề hôn nhân vẫn c̣n làm Viên lưỡng lự, h́nh ảnh Thao, Viên như chưa quên được; đời sống ở Mỹ dễ dàng tách rời quá, bao nhiêu gia đ́nh ly dị, Viên không muốn trong đời chàng có một lần đỗ vỡ. Vợ chồng, theo Viên hiểu phải là một cái ǵ thiêng liêng lắm, nó quư giá vô ngần, và sẽ không bao giờ có cái ǵ thay thế được. Hạnh phúc là do chính ḿnh tạo ra, hạnh phúc nó có thể đến trong một giờ, trong một ngày hay cả một đời, nhưng hạnh phúc đích thực là điều ḿnh cảm nhận. Đó cũng là triết lư sống bất biến của Viên, khi cảm nhận đó là sự tuyệt vời.

Nghĩ đến ngày mai bị trục xuất, Viên cố xua đuổi những căn thẳng, những lo âu, chàng phải gượng ép v́ biết đâu Viên đang cảm nhận được thú hạnh phúc ê chề của một đêm được sống lại trên quê hương, cho dù chiếc xe khi dừng lại chàng sẽ được người ta cẩn thận nhốt giam trong một khám đường nào đó.

Trí nhớ chàng trên con đường cũ, con đường dù đă được đổi tên xa lạ, nhưng chỉ thoáng ngờ ngợ một chút là Viên nhận ra ngay, đó là con đường Nguyễn Văn Thoại. Chiếc xe đang bắt đầu tiến qua khu bệnh viện “V́ Dân”, đèn ở đây rực sáng hơn, nạn thiếu dầu đă làm cho thành phố về đêm càng lùi dần trong bóng tối, cái ǵ cũng phải tiết kiệm, cả con đường chỉ có vài nơi được thắp sáng, Viên không lạ ǵ với cảnh này, nhiều khi đang ăn cơm tối, đèn điện bỗng vụt tắt, mọi người lần ṃ t́m bật lửa để thắp vội ngọn đèn dầu, nhà nào cũng phải dự trữ dầu lửa hay dầu cặn; giá dầu tăng nhanh khủng khiếp và khan hiếm vô cùng. Khổ nỗi là những khi mua nhầm loại dầu pha với nước lạnh, ngọn lửa không được cháy đều và liên tục, nó như bỡn cợt, cứ cháy một lúc th́ lại tắt. Thành phố đă ngủ yên, xe cộ đă vắng hẳn, môt vài người ăn xin đang nằm vất vưởng trên lề đường, chỉ c̣n mỗi tiếng động của chiếc xe chở chàng, Viên không biết họ sẽ đưa chàng về đâu, đă hơn 1 giờ sáng rồi, chàng không muốn nghĩ ngợi ǵ thêm. Về đâu cũng được, chàng phải chấp nhận tất cả.

***

           

Chiếc xe đă đỗ lại một ṭa nhà hai tầng trong một con hẻm cụt, tấm biển chắn ngay cổng vào với hàng chữ: “Nhà khách Bộ Nội Vụ”, Viên mừng thầm, cũng chưa đến nỗi nào, từ năy giờ chàng cứ đinh ninh chúng sẽ đưa chàng về một khám đường nào đó. Sau khi đă bàn giao những thủ tục cho người quản lư nhà khách, hắn vội vàng ra xe để đi và hẹn sẽ gặp Viên sáng ngày mai. Chưa kịp hoàn hồn, th́ người quản lư trạc tuổi như Viên, khuôn mặt có vẻ thân thiện, đă ân cần hỏi han về t́nh trạng của chàng, Viên trả lời nhát gừng.

-         Chính tôi cũng không hiểu rơ.

Người quản lư như muốn trấn an Viên:

-         Tôi nghĩ trường hợp anh không sao đâu, chắc hiểu lầm thôi mà. Anh cứ yên tâm nghỉ ngơi, sáng ngày mai họ sẽ đến giải quyết, thế nào anh cũng được ở lại để ăn Tết.

Nói như thế, nhưng Viên không tin mọi sự dễ dàng. Lúc này, Viên chỉ mong được sớm rời khỏi đây, nếu như họ chấp thuận cho chàng ở lại, Viên cũng không muốn lưu lại, chỉ cần được gặp gia đ́nh là Viên đi ngay. Lúc này, Viên thấy thèm điếu thuốc 555 vô cùng, cây thuốc mà chàng mang theo giao cho người bạn cầm hộ đă “làm quà” cho mấy anh hải quan. Viên nhờ người quản lư kiếm hộ một gói thuốc 555, anh ta vui vẻ lấy ngay gói thuốc đưa cho Viên. Viên lấy tờ giấy bạc 20 đô la trao cho anh ta, người quản lư mừng rỡ cám ơn rối rít.

Ngồi nán lại thêm một chút nữa tại pḥng tiếp tân, tṛ chuyện dăm ba câu nhạt nhẽo gọi là với anh quản lư, rồi Viên được đưa lên nhà nghỉ. Căn pḥng trông cũng tạm được, 2 chiếc giường nhỏ kê sát nhau, một cái chăn loại rẻ tiền được trải trên mặt nệm mỏng, vừa dùng để đắp, vừa dùng để thay thế tấm drap mà Viên đă nh́n thấy bị vứt bỏ nơi góc pḥng mà chàng đoán chắc người bồi pḥng biếng nhác chưa muốn mang ra giặt giũ.

Đă 3 giờ sáng rồi mà Viên không tài nào ngủ được, từng tiếng động nhỏ cũng làm cho chàng giựt ḿnh, Viên miên man suy nghĩ, một tiếng gơ cửa cũng đủ quyết định số phận của chàng, Viên thấy hồi hộp và điều ǵ sẽ xảy ra cho chàng ngày mai. Viên hút thuốc liên tục, khói trong pḥng mờ mịt như một áng mây chặn những chú muỗi đói đang thi nhau tấn công Viên, người ta nói đùa mà đúng thật, muỗi ở Việt Nam rất thích da thịt của Việt Kiều, v́ nó thơm và béo ngậy. Những nốt mẫn đỏ đă nổi khắp người chàng, cơn ngứa ngáy đang hoành hành. Nhiều lần định bước ra ngoài pḥng vệ sinh chung để tắm, nhưng Viên ngần ngại và lo sợ, biết đâu chừng một kẻ gian nào đó lợi dụng thừa cơ mà cướp đoạt hết số tiền của chàng th́ uổng công Viên dành dụm bao năm nay. Với số tiền không nhỏ này gia đ́nh chàng sẽ có một cuộc sống sung túc hơn. Trong đầu Viên, đang dự định thực hiện một kế hoạch nhỏ để có thể gửi lại số tiền cho gia đ́nh dùng, nếu không được khi sang tới Thái Lan chàng sẽ nhờ người ta mang về dùm. Chỉ c̣n có vài giờ nữa thôi, Viên sẽ biết được số phận của ḿnh, bây giờ phải cố gắng hết sức để khỏi bị lôi cuốn vào giấc ngủ, đầu óc chàng nặng ch́nh chịch, mỗi giây phút chậm chạp trôi qua là mỗi phút giây chàng nhớ quay quắt về gia đ́nh.

Đúng 7 giờ sáng, không cần mời gọi, Viên tự động xuống pḥng quản lư để chờ đợi, chừng mười lăm phút sau, người ta cho biết chàng bị trục xuất và phải ra gấp phi trường cho kịp chuyến bay rời Việt Nam sáng hôm nay. Tốn thêm mười phút nữa cho việc thanh toán tiền pḥng đêm qua, tiền tài xế đưa ra phi trường, tổng cộng là 40 đô la. (Điều này Viên hơi ngạc nhiên, bị bắt giữ mà cũng phải trả những chi phí đó cũng lạ thật). Không luyến tiếc, không từ giă, không bịn rịn Viên theo người tài xế ra xe.

Khí hậu buổi sáng ở Sài G̣n dễ chịu hơn, khung cảnh có vẻ tấp nập người qua lại, trên ḷng đường đă đầy kín xe đạp, xe xích lô, xe ba gác, xe buưt, xe gắn máy, thỉnh thoảng cũng có một vài chiếc xe hơi mới tinh của ngoại quốc. Mọi người như túa ra cho một ngày làm việc, bên vệ đường bày bán đủ thứ, nhưng quán cà phê “cốc” th́ nhiều nhất. Nhạc vàng, nhạc xanh, nhạc đỏ, nhạc hải ngoại, nhạc thời trang, nhạc giựt gân... đủ cách loại nhạc ồn ào rền vang cả một góc trời; Có một bản nhạc rất “phản động” mà khi xe dừng lại ở một ngă tư đường, Viên nghe từ một quán cà phê đang đông kín người, đó là bản “Kỷ vật cho em”, với giọng ca của Tuấn Vũ “Anh trở về, anh trở về có thể bằng chiến thắng Pleime hay Đức Cơ, Đồng Xoài, B́nh Giả... Anh trở về về có thể bằng viên đạn đồng đen...”

Sài G̣n h́nh như đang bất cần mọi thứ, họ điên loạn với chính ḿnh, họ điên loạn với xă hội, họ chỉ biết sống tạm bợ, qua ngày, bởi v́ ngày mai đối với họ cũng buồn thảm, cũng mù mịt về một tương lai khó đổi dời.

 

Quang cảnh phi trường Tân Sơn Nhất thật ảm đạm, chuyến bay sáng hôm nay có vẻ thưa thớt hành khách, nh́n măi Viên mới thấy một người Việt Nam, c̣n hầu hết hành khách là người ngoại quốc. Mọi người đă ở lại để ăn Tết với gia đ́nh. Đêm nay, họ sẽ cúng giao thừa, họ sẽ đốt pháo rực cả góc trời, họ sẽ kể cho nhau nghe bao chuyện, chuyện quê hương nghèo khổ, chuyện hải ngoại đầy những bận rộn; nghĩ đến ngày mai, nghĩ đến sự trùng phùng Viên như muốn khóc, đôi mắt chàng buồn bă. Quê hương đă khước từ chàng, chỉ với một tấm ḷng, chàng không thể nói thêm được một điều ǵ nữa, đất nước này đối với chàng đă thực sự cách biệt, tâm hồn chàng dù có trải rộng đến đâu, dù có thủy chung đến trọn đời th́ chàng cũng phải rời đây, không một ai muốn đón nhận những đứa con rời xa quê hương. Trái đất này đă dung nạp bao nhiêu triệu đớn đau, bao nhiêu triệu trái tim, muốn quay về nguồn cội, muốn chung một nhịp đập cũng chỉ để xoa dịu phần nào nỗi bất hạnh của dân tộc khốn cùng. Giữa những uy quyền cao ngất ḷng nghi kỵ, tự tôn đă đẩy đưa họ đến vực thẳm. Không c̣n một cứu cánh nào, không có một phép nhiệm màu, không có một liều thuốc kỳ diệu nào có thể chữa trị được cơn bệnh nan y di truyền từ bao nhiêu đời. Phải ngoảnh mặt, phải bỏ lại, phải xa lạ. Ở đâu th́ chàng cũng chỉ là một viễn khách, nơi đến, nơi đi, nơi ở lại đều không có phương hướng nhất định.

Từ trên thượng tầng của trái đất, nh́n thêm một lần nữa xuống ḷng đất yêu dấu, Viên uất nghẹn tận cùng, chàng thấy ḿnh mất mát nhiều thứ quá, niềm mơ ước của chàng từ đây đă vĩnh viễn không thành, nguyện vọng tha thiết của chàng là t́m lại nơi vùi thân xác của Thao với tất cả ḷng thành kính mà chàng muốn tạc dạ ghi ḷng, để đắp lên ngôi mộ của Thao những luống đất yêu thương vô cùng cho mối t́nh thiên thu. Hồn Thao ở một cơi nào đó có chứng giám được cho nỗi ḷng ẩn ức của Viên không?

 

***

Như thường lệ mười năm qua, đến ngày tưởng niệm Thao, Viên điều bày bàn hương án để thắp nén hương gởi đến người vợ chưa cưới xấu số đă sớm vội ĺa trần.

Năm nay, Viên muốn được viết một lá thơ để gửi đến nàng...

Thao muôn đời của anh.

            Lá thư này anh gởi cho em, đến một địa chỉ không bao giờ có trên mặt đất này, sáng mai anh sẽ đốt nó, ở một cơi xa nào đó, hồn em thiêng liêng hăy nhận lấy mà cất giữ.

            Anh đă bất lực khi không có lấy một quyền năng để đưa em về cùng anh. Họ đă sẵn sàng chà đạp lên tâm hồn anh, ḷng tưởng nhớ đến người quá cố không thể lay chuyển được mọi nghi ngờ trong họ. Anh muốn gào thét những con sóng phẫn nộ của biển cả. Đại dương đă thổi trôi con thuyền nhỏ rời bến, đă đưa đẩy anh đến đất trời xa lạ và em đă phù hộ anh b́nh an. Ngày trở về anh muốn t́m kiếm xác thân của em, để đặt trong linh cửu ướp đầy hoa quỳ vàng, anh sẽ trịnh trọng đưa em về giữa thung lũng của phố núi, nơi triền dốc mà chúng ta vẫn chờ đợi cơn lốc hoa vàng, mỗi ngày và mỗi ngày anh sẽ đặt lên ngôi mộ của em những kỷ niệm, những ǵ mà chúng ta chia xẻ với nhau thời thơ ấu. Bức họa năm nào anh vẫn c̣n giữ kỹ, đó là gia tài quư giá mà anh có được, mỗi lần nh́n thấy nó là ḷng anh vời vợi thương nhớ đến em, con bé trong bức tranh tuy không giống em hoàn toàn, nhưng nó được kết tụ bằng tất cả cảm nghĩ yêu dấu để h́nh thành. Có lúc anh thấy con bé như đang cười, đang đùa giỡn, đang tung tăng nhảy múa giữa muôn hoa hương sắc. Con bé như một nàng tiên, và h́nh ảnh của em diễm tuyệt chừng nào ẩn hiện qua h́nh vẽ.

Ngày xưa chúng ta đă chờ đợi cơn lốc hoa vàng, đến bây giờ anh vẫn chưa có dịp chứng kiến. Ước mong một lần nào đó thân xác của em hóa thành tro bụi quyện theo cơn lốc thổi đến vùng đất anh đang tạm dung, để anh có thể đón lấy h́nh hài của em. T́nh ta sẽ măi măi, ở một cơi xa hay trong một cơi tạm nào, th́ anh vẫn yêu em, vẫn yêu em muôn đời.

đỗ vẫn trọn