lê văn

Cựu Chủ Biên Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA)

Vết Tràm, một trong những truyện xuất sắc, của nhà văn Đỗ Vẫn Trọn được tuyển chọn đăng trong “Tuyển Tập Truyện Hay Hải Ngoại” vào năm 1983, mà theo một số nhà phê bình thì, đó là một truyện tiêu biểu cho một giai đoạn văn học Việt, nơi xứ người.

Cốt chuyện mô tả lại thảm cảnh của những thuyền nhân vượt biển, những người đàn bà bị hãm hiếp, bức tử trên biển Đông.

Những năm gần đây, danh từ thuyền nhân, bộ nhân đã dần dần bị chìm vào quên lãng. Đại dương là một nấm mồ vĩ đại. Rừng sâu đã lấp vùi hàng vạn người, vật vờ những bóng ma hờn tủi. Cái bóng của đau thương, tưởng đã phai mờ, nhưng thực sự nó vẫn còn in hằn trên mặt sóng, trong tâm trạng của cả một lớp người.

Tác giả như một nhân chứng sống, chứng kiến cảnh bi thương của người con gái tuổi mười sáu. Cô bị đói/khát/hãm hiếp. Chết đi sống lại nhiều lần để rồi mang thai một hài nhi mà cha của nó là một tên hải tặc hung dữ, tàn bạo. Chín tháng cưu mang, nhiều lần cô muốn vứt bỏ sợi dây oan nghiệt này. Nhưng không. Cô vẫn nâng niu đứa bé. Vì nó là con của cô. Cho dù nó mang một chứng tích đau thương nào, nó vẫn là con của cô, mãi mãi là con của cô. Cô gái quả có một nghị lực phi thường. Mười sáu tuổi cô đã nhận bao nhiêu thảm kịch. Mười sáu tuổi cô đã là một người mẹ Việt Nam bất hạnh nhưng đáng kính.

Vết Tràm, từ giòng đầu đến đoạn kết là một câu chuyện đầy xúc động được diễn tả bằng những lời văn thật thiết tha như xuất phát tự đáy lòng của nhân vật chính:

“Tôi cầu xin, tôi được thiếp đi, mê đi với Minh bên cạnh mà chẳng khi nào được. Tôi chỉ nhớ là mình đã nghiến răng chịu đựng, rồi mê, rồi thiếp, rồi lại co quắp với cơn đau rất nhiều lần. Cuối cùng, vẫn là hình ảnh bi thương như một khúc phim được ráp nối. Giờ tôi đã nghe rõ từng hồi chuông dồn dập. Nó không ngân nga, thánh thót, trong những ngày đại lễ mà thúc hối như hồi chuông tiễn biệt. Từng đoàn người hàng một thất thểu trèo lên con dốc cao, theo sau những chiếc băng ca được phủ vải trắng. Tiếng đọc kinh không còn nữa, mà người ta tru lên, kẻ khóc, người gào, chấn động cả một vùng đảo. Âm thanh thảm khốc ào ra như một giòng nước, bắn tung tóe như những mảnh thủy tinh cuốn xô vào thân thể, ghim sâu vào đầu óc. Tôi thấy như mình không thở được. Kéo mảnh vải phủ mặt ra cho tôi – Tôi ú ớ trong khi đoàn người vẫn vô tình vật vã phía sau.

Đọc truyện Đỗ Vẫn Trọn, người ta có cảm tưởng như nhìn thấy cả một màu xanh trùng trùng của biển khơi vô tận, mà những bọt sóng hãi hùng còn ghi lại trong ký ức của tác giả.

Biển, là giòng suy nghĩ thăm thẳm, bát ngát trong cõi viết Đỗ Vẫn Trọn.

đỗ vẫn trọn

Cả đêm không chợp mắt, đầu tôi như bị căng ra, giãn ra vì những âm thanh khủng khiếp. Nó không phải là những tiếng quát tháo, hò hét hoặc những tiếng la thất thanh kèm lẫn tiếng chân người rầm rập chạy trong đêm đuổi bắt trộm, mà nó chỉ là một điệu kinh cầu. Thật trầm. Thật nhỏ và thật đều. Lối dã man nhất của loài người là dùng những âm thanh lạ trong căn phòng nhỏ bít kín để tra tấn tội nhân. Còn tôi, không ai tra tấn tôi cả, trong căn chòi tranh lụp xụp hở trước hở sau bằng những tấm phên mỏng ghép thô sơ, mái lá đã mục nát để hở ra những lỗ trống cho tôi ngắm trăng, ngắm sao, hoặc tôi có thể mò sang giường nhỏ bạn khều nó dậy, nghe nó kể chuyện vui, buồn, hầu xua tan những ám ảnh đang có. Nhưng không hiểu sao tôi vẫn nằm im, trong trạng thái bất động để mặc những lời kinh cầu cắn xé, rỉa rúc từng thớ thịt. Có phải đây là giờ phút duy nhất để tôi nhìn về mình, để đối diện với một sự thật mà từ lâu vẫn hằng trốn tránh? Can đảm lên đi, những lời kinh sẽ làm tôi siêu thoát và trong sạch. Lời kinh sẽ mang tôi đi một nơi thật xa, một vùng đất mới không có hận thù, đớn đau.

Ðọc nữa đi, nguyện nữa đi, khóc nữa đi và đừng bao giờ dứt để tôi thấy từng người một sát cánh nhau quỳ trước bàn thờ dưới chân tượng Mẹ Maria nhân ái, mặt họ đau thương và nhạt nhòa nước mắt. Trong vùng bóng tối, chập chờn vài ngọn nến lung linh nhưng cũng đủ soi rõ cả dãy người nằm dài trên manh chiếu, người họ được phủ liệm bằng những vải sô mỏng loang đầy máu tươi. Mùi máu tanh nồng quyện lẫn mùi hương khói làm tôi ngầy ngật. Thân nhân họ đó, còn tôi thì không. Ai đọc kinh cho tôi lúc này? Tôi đảo mắt kiếm tìm. Không một ai thân thuộc. Không một bộ mặt của bạn bè. Ðưa tôi đi bằng những lời kinh của kẻ khác? Tôi không đi đâu, tôi chưa muốn đi vì người tôi còn nặng nề lắm. Tình cảm tôi cũng chưa dứt được. Ðể tôi ở lại vì đã có sự khác biệt giữa tôi với những người mới chết này. Vài tiếng đồng hồ làm sao xác họ sình lên được. Dù cho họ đã bị ngâm mình trong biển máu, dù cho họ được vớt để ở mạn thuyền với mưa nắng chồng chất thì cũng không thể nào trương lớn như tôi lúc này. Tôi đã thấy mình lớn quá khổ, chân tay sưng phù và chiếc bụng vươn cao to tướng. Sao không ai để trên bụng tôi con dao hay một cái kéo? Hơi lạnh của sắt chắc chắn sẽ làm người tôi xẹp bớt để thanh thản, dễ dàng ra đi hơn. Và đã là xác chết, sao trong tôi vẫn còn giãy giụa, vẫn còn đau đớn? Cái bụng sình to trồi lên trồi xuống, quặn thắt từng hồi. Mồ hôi tôi đã rịn xuống trán, xuống lưng và thấm qua làn vải. Ðau quá đi thôi. Làm sao có thể la lên, khóc lên được. Ai cho tôi con dao, ai cho tôi cái kéo? Tôi quờ quạng đôi tay tìm kiếm, không có gì hết. Không có gì chận được cơn đau. Tôi cắn chặt môi, xua đi những âm thanh quái đản, xua tan hết những đau đớn vô vàn này. Ai san sẻ với tôi lúc này? Tại sao đã chết còn khổ sở như vậy? Gọi tên ai bây giờ, tên cha mẹ, tên anh em, họ hàng hay gọi tên người yêu? Tại sao đến bây giờ tôi mới nghĩ đến chàng. Giờ tận cùng cuộc đời mới gọi tên nhau. Những linh hồn quanh tôi đã lũ lượt đi gần hết. Còn tôi ở đây giằng co giữa người sống và kẻ chết. Thôi em đi đây, Minh ơi, vĩnh biệt. Tôi ú ớ tên chàng để rồi hét lên hãi hùng. Không kềm hãm. Tiếng kêu thất thanh làm nhiều người thức giấc. Trời vẫn còn đen sẫm, tiếng tụng kinh và tiếng gõ mõ bên chùa vẫn đều đều. Như thế tôi đâu có mơ, sự thật vẫn quanh tôi, để chứng tỏ tôi đã thức, một đêm quá dài, quá kinh khủng. Nhạn lần mò vào góc bếp đốt được chiếc đèn dầu vén mùng vào chỗ tôi. Nó làu bàu vì mất ngủ:

- Có chuyện gì không? Mày làm tao hoảng hồn, tưởng tụi cóc cắn Thái Lan bò tới chớ!

Tôi không trả lời, co quắp người trong nhiều thế nằm. Nó ái ngại, nhìn những giọt nước mắt đầm đìa trên mặt tôi, thở dài:

- Buồn làm gì cho khổ. Vượt biên ai chả vậy, mất mát tất cả, chỉ cầu xin giữ được mạng sống là may. Mày coi, chán vạn người vùi thây dưới biển cả, ai biết đó là đâu. Chỉ có những người thoát chết về kể lại mới biết mà thôi. Như chiếc ghe cập bến chiều qua, đi một trăm hai mươi người mà sống sót có bảy mươi người thì sao. Tức cái đến gần bờ còn bị cướp. Bọn cướp Thái ỷ có súng chứ có bao nhiêu người. Thấy ghe đông quá nên giết bớt để cướp cho dễ dàng, khỏi sợ bị chống cự. Mà tụi nó khát máu, coi loài người như vật nên mới hành động như vậy, chớ ai mà chống cự làm gì.

Tai tôi lùng bùng trong câu nói của Nhạn hòa lẫn tiếng reo mừng rỡ của đám dân tỵ nạn khi nhìn thấy chiếc ghe đang từ xa tiến tới. Cả hai ngàn người dân cùng đổ ào ra những ghềnh đá ven biển, họ như những bức tượng đồng đen đúa trên bờ biển mênh mông. Tiếng reo mừng như một điệu nhạc thắng trận, như một khúc khải hoàn. Mặt họ rạng rỡ và đôi mắt ngời sáng một niềm tin. Tiếng reo hòa lẫn tiếng sóng vỗ biến thành bản nhạc càng lúc càng hùng hồn, và khi, chiếc tàu tiến đến thật gần thì như một âm thanh bị đổi chiều. Nó biến thành tiếng rống đau thương, tiếng thê lương của một con vật hấp hối. Kinh khủng quá, cả một chiếc ghe chan hòa máu tươi, máu từ mạn tàu, từ tay lái, từ đầu, từ cổ những xác người nằm chồng chất lên nhau. Và máu từ áo, từ da, từ tóc, từ mắt những người còn sống ứa ra. Thê thảm quá! Tôi ôm bụng, mặt mày co thắt theo từng ý nghĩ, theo từng quặn đau trên thân thể.

- Tao chết mất Nhạn ơi!

Nó xoa nhẹ lưng tôi như một vỗ về ru ngủ:

- Chịu khó ngủ một chút đi, mày không nghĩ tới sức khỏe của nó thì cũng phải nghĩ cho mày chứ. Yếu sức quá làm sao sanh nổi. Còn hơn tháng nữa mà cứ điệu này coi bộ mệt đa!

Tôi bò rột dậy trước cơn đau dữ dội:

- Chắc hư thai quá.

Lúc này Nhạn mới hiểu, nó luống cuống giựt đứt những dây màn chung quanh, miệng la hốt hoảng:

- Dậy hết tụi bây, đứa nào đốt giùm tao thêm ngọn đèn cầy. Con Phụng, mời bác sĩ Doãn mau lên.

Rồi như một người chuyên nghiệp, nó xoa đều trên chiếc bụng căng tròn của tôi.

- Không phải hư thai đâu, mày sắp sanh rồi đó. Nghe lời tao, đừng nghĩ gì đến cơn đau và nhất là đừng có khóc. Khóc sẽ làm mày mất sức đi nhiều trong khi lúc này rất cần. Hãy hít những hơi dài và thở ra nhè nhẹ, từ từ. Thấy chưa mày, đã thấy dễ chịu chưa?

Tôi ngồi im cắn chặt hai hàm răng, gồng mình nhận chịu cơn đau, nhận chịu những căng thẳng trong đầu óc. Có ai như tôi không, có ai sanh đẻ giống như tôi bây giờ không? Chồng tôi đâu, sao không một lời an ủi, sao không đến để cùng san sẻ, để thương xót lúc tôi banh da xẻ thịt, tách rời cuống nhau để con tôi được mở mắt chào đời. Tôi nắm bàn tay Nhạn như một cầu cứu, một níu kéo cỏn con:

- Những thằng bố khốn nạn vô nhân đạo.

Nhạn vỗ về:

- Ðừng nghĩ gì thêm. Vài giờ nữa là mày được giải thoát. Mày có quyền nghĩ đến Minh. Thư từ cho hắn và chắp nối lại. Làm sao hắn biết được.

Tôi quệt những giọt mồ hôi đầm đìa trên trán:

- Chắc khó qua khỏi, đau một cách lạ kỳ. Tao có cảm tưởng tao không thể sanh được. Chẳng còn sức lực gì nữa.

Nhạn chặn lời:

- Người ta đi sanh có vợ có chồng, còn mày không có ai để nhõng nhẽo thì tốt hơn nên tự mình lo liệu. Nghe lời tao, gắng sức chịu đựng. Rồi mọi việc sẽ qua.

Tôi im lặng nhận cảm giác dễ chịu từ đôi bàn tay Nhạn đang thoa đều trên bụng để rồi thay đổi rất nhiều thế nằm, cho đến khi Doãn đến. Dưới ánh sáng tờ mờ của buổi ban mai, tôi thấy lố nhố toàn những đầu người quanh căn chòi chật hẹp. Họ nhìn tôi với những đôi mắt ái ngại. Bác sĩ Doãn quay sang nói với Nhạn;

- Chị thu xếp cho cô ấy ít đồ cần thiết. Có lẽ phải đi bệnh viện ngoài. Tôi thấy cô ấy không được khỏe lắm. Vả lại con so nữa, nên để họ lo, dù gì máy móc tối tân vẫn hơn. Tôi có mang sẵn giấy phép của bác sĩ trưởng cùng chữ ký của các bác sĩ khác. Một đặc ân đó.

Thế là tôi được hai người đàn ông lực lưỡng cáng trên một cái võng. Cơn đau không còn làm tôi lăn lộn như lúc đầu. Tôi lả người bên thành võng. Ðám bạn thân im lìm đưa tôi lên hết con dốc dài ngoằn ngoèo và trơn ướt hơi sương, rồi tần ngần trước cửa văn phòng chờ phương tiện di chuyển. Thằng Thái con gác điện thoại vùng vằng giận dữ trước một đứa nghèo kiết xác như tôi. Cuối cùng, nó cũng cầm hai trăm bát của đám bạn chung quanh hùn lại, rồi mới chịu gọi điện thoại liên lạc xe cộ. Cám ơn lòng tốt của những người đồng hương. Trong cơn hoạn nạn, một hột cơm là một hột ngọc. Một đồng bạc là một lượng máu san sẻ. Tôi đã nhận được những lượng máu từ tất cả mọi người đến cứu sống tôi và cái bào thai non ngày non tháng này. Nước mắt tôi trào ra, cùng lúc với nhiều đôi tay vẫy chào. Chiếc xe chở nước đá rú ga từng hồi, rồi vọt mạnh. Tôi ngã sấp mặt xuống trong tiếng thất thanh của những người ở lại. Nhạn ôm cứng hai vai tôi lầu bầu nguyền rủa:

- Cái thằng quỷ sứ, chở người ta đi sanh kiểu này dám lọt con giữa đường.

Tôi mệt nhọc đưa mắt nhìn những chồng bao bố chất đầy trong xe, găng tay và móc sắt ném ngổn ngang, sàn xe lớp nhớp những nước. Doãn thu nhỏ mình trong một góc rít từng hơi thuốc. Tôi buột miệng:

- Bác sĩ, liệu tôi còn đau bao lâu nữa mới sanh được?

Như sợ mình tạo ra khoảng cách, Doãn xích lại cầm tay tôi, giọng từ tốn:

- Khi nào cô thấy đau dồn là lúc cổ tử cung mở lớn thì mới sanh được. Còn bây giờ, chỉ mới từng cơn nhỏ. Nhưng chắc cũng không lâu đâu, vài tiếng là cùng. Thường thường con so, có nhiều người đau tới ba ngày.

Tôi thảng thốt:

- Tới ba ngày? Làm sao sống nổi?

Doãn nghiêng mặt, tránh đôi mắt thiểu não của tôi:

- Làm đàn bà thiệt thòi nhất là lúc này. Do đó, bên Mỹ họ hay bắt người chồng đứng chứng kiến cảnh đau đớn khi sanh đẻ của người vợ, để cùng san sẻ, và nhờ thế, tình yêu của họ càng gắn bó hơn. Cô thấy không, những người đông con là những người hạnh phúc nhất.

Bao can đảm như tiêu tan đi hết. Sự kiềm chế gắng gượng tới lúc này như vỡ tung. Tôi òa khóc. Nhạn hốt hoảng:

- Anh nói bậy bạ quá trời. Bác sĩ kiểu này giết con người ta đó. Ðó, bây giờ chịu khó mà dỗ đi.

Doãn thộn mặt suy nghĩ, rồi ấp úng rất vụng về:

- Ðừng khóc nữa. Cô đã từng tỏ ra phi thường từ hồi nào tới giờ mà. Dù sao, cô cũng còn có chúng tôi. Hai chúng tôi, không bằng sự hiện diện của một người à!

Tôi ngoan ngoãn làm theo lời Doãn nằm xuống sàn xe trên những xấp bao bố dầy và giấu mặt trong làn chăn mỏng, cố tạo một giấc ngủ. Dù giấc ngủ có đem đến những hình ảnh hãi hùng, có mang đến những chết chóc thì vẫn còn hơn thức để mà nghĩ đến thân phận của mình, của một kiếp làm người chối bỏ quê hương, trốn chạy họ hàng. Ðúng như Doãn nói, tôi đã quá phi thường. Sự phi thường mà tôi đã vượt qua suốt tám tháng trời ròng rã, thì giờ đây, một lần sanh đẻ có nghĩa lý gì. Nó chỉ là những đau đớn nhất thời. Một giờ, một ngày hay vài ngày hoặc có chết đi chăng nữa cũng là một chấp nhận. Thụy ơi, mày phải tỏ ra khác lạ hơn những người khác, vì mày là đứa mồ côi, mồ cút giữa nơi đất lạ quê người. Mày là đứa chịu nhiều thiệt thòi nhất, chịu nhiều đau thương nhất thì mày phải chứng tỏ điều đó qua từng lời nói, qua từng hành động. Tôi nghiến chặt hàm răng, hai tay co quắp. Cơn đau lại dồn dập kéo tới. Ðau thốn cả tim, gan, đau một cách kỳ lạ, đau để mà phải buột miệng chửi mắng hay nói bất cứ ngôn từ dơ bẩn để hả hê. Mà sao, tôi chỉ biết lẩm nhẩm tên Minh trong cổ họng – Minh ơi, Minh ơi! Tha lỗi cho em!

Tôi cầu xin, tôi được thiếp đi, mê đi với Minh bên cạnh mà chẳng khi nào được. Tôi chỉ nhớ là mình đã nghiến răng chịu đựng, rồi mê, rồi thiếp, rồi lại co quắp với cơn đau rất nhiều lần. Cuối cùng, vẫn là hình ảnh bi thương như một khúc phim được ráp nối. Giờ tôi đã nghe rõ từng hồi chuông dồn dập. Nó không ngân nga, thánh thót, trong những ngày đại lễ mà thúc hối như hồi chuông tiễn biệt. Từng đoàn người hàng một thất thểu trèo lên con dốc cao, theo sau những chiếc băng ca được phủ vải trắng. Tiếng đọc kinh không còn nữa, mà người ta tru lên, kẻ khóc, người gào, chấn động cả một vùng đảo. Âm thanh thảm khốc ào ra như một giòng nước, bắn tung tóe như những mảnh thủy tinh cuốn xô vào thân thể, ghim sâu vào đầu óc. Tôi thấy như mình không thở được. Kéo mảnh vải phủ mặt ra cho tôi – Tôi ú ớ trong khi đoàn người vẫn vô tình vật vã phía sau.

Ðưa tôi đi đâu thế này. Con dốc cao quá tôi té bây giờ, tôi không vào nhà xác đâu. Nơi đó, tôi vẫn đứng xếp hàng mỗi tuần chờ lãnh gạo, lãnh nước mà. Ðó không phải là nhà xác, nó chỉ là căn chòi rộng thênh thang, không vách, không tường, gió lùa tứ phía. Khiêng tôi đến đây làm gì? Xẻ thịt tôi mang bố thí cho bạn bè thiếu thốn của tôi hay sao? Tiếng khóc bây giờ đã dịu lại, có lẽ họ chăm chú nhìn cánh cửa sắt trong phòng thiêu mở ra. Họ làm gì chúng tôi thế này? Tôi không muốn thành than, thành bột. Hãy vứt bỏ chúng tôi xuống biển cả, để thân xác tôi rữa tan hòa với nước trôi ra đại dương tấp về quê mẹ. Tôi ú ớ, trong khi người ta đẩy xác người nằm vào gần nhất. Mùi da thịt khét lẹt bay lan tứ phía, tôi nghe rõ có người nói rất khẽ:

- Ðốt từ giờ đến mai cũng chưa xong. Kiểu này có nước nhịn đói chứ ai ăn cơm nổi.

- Ðúng rồi đó, không ai ăn cơm được đâu. Bảo họ đừng thiêu nữa, mất vệ sinh quá, khói bay phủ đầy trại thế này thì làm sao thở được. Bỏ khăn ra cho tôi đi – Tôi cố vương tay biểu tỏ một cử động cho mọi người ta biết là tôi còn sống, nhưng chân tay tôi mỏi nhừ. Cuối cùng, trong tận cùng tuyệt vọng, tôi trườn người lên cùng với tiếng la thất thanh:

- Coi chừng cô ta té bây giờ!

Rồi tiếng chân người đi vội vã – Tiếng giày cao gót trên nền gạch thì phải – Tôi nghe giọng Nhạn lo âu:

- Ráng lên đi, mày phải rặn thì mới sanh được chứ.

À, thì ra thế, tôi được đưa đi sanh chứ không phải được đưa đám ma. Rặn thì rặn, tôi mím chặt môi, rặn lấy rặn để. Nhạn tức lắm thì phải, nó cau có:

- Ngu như con bò, như thế làm sao ra con được.

Nhạn ơi, tao không thể mở mắt ra để nhìn mặt mày lúc bấy giờ, nhưng nghe giọng mày nói tao hiểu mày lo cho tao lắm. Lo làm gì, đời người ai cũng chết một lần. Có người chết vinh, có kẻ chết nhục. Mà kẻ đã chết thì vinh hay nhục cũng vậy thôi. Có ngồi dậy ôm cái vinh, hoặc mặt nghệt ra vì nhục đâu?

Bụng tôi đã hết giãy giụa. Nó chịu nằm im ngủ ngon rồi. Ngủ như tôi đang ngủ thế này có phải thoải mái hơn hay không. Tôi nằm im giữa tiếng xí xô của những người Thái. Giọng Doãn nghe rõ mồn một:

- Có lẽ phải mổ để cứu một trong hai người. Giá cô ấy chịu khó một chút thì hút đứa bé ra được. Ðằng này...

Nhạn véo vào cánh tay tôi đau điếng:

- Ðừng mê nữa, nghe tao đây này, hít vào một hơi thật dài, giữ lấy rồi mím môi đẩy mạnh làn hơi xuống bụng, đẩy mạnh cho cái thai thụt xuống. Làm đi, nghe lời tao đi, số mày dai lắm, trâu vật cũng không chết mà sao lười quá vậy, đẻ con mà còn lười thì làm ăn cái giống gì?

Tôi điếng hồn, chưa khi nào nó ăn nói thô bỉ với tôi như vậy. Giòng máu nóng như trào dâng lên mặt, tôi lấy hơi dài và dồn hết xuống bụng trong sự tức tối tột cùng. Giọng Nhạn mừng rỡ:

- Ðúng rồi đó, nghỉ chút xíu và làm lại, chỉ một hơi dài nữa là ra ngay.

Nhạn kéo ống dưỡng khí để lại vào mũi tôi. Giòng hơi mát lạnh đi vào khí quản cho tôi thêm sức lực. Tôi nghe lời Nhạn, một lần, hai lần, ba lần, rồi mười lần. Tôi hả to miệng thở hổn hển, môi khô đắng. Giọng Nhạn vẫn thúc hối kèm lẫn tiếng xe đẩy và tiếng dao, tiếng kéo khua leng keng:

- Rồi lần nữa thôi. Nhất định một lần nữa thôi. Ráng lên còn hơn bị mổ.

Vâng, có lẽ chỉ còn một lần duy nhất để tôi đọc kinh trước giờ ra đi. Dù sao cũng chỉ một lần, tôi hít một hơi thật mạnh, thật dài và cuối cùng, nước mắt nước mũi, tôi trào ra cùng với tiếng reo mừng rỡ của nhiều người. Cái khối to tròn anh ách trong bụng tôi bao tháng ngày từ từ thụt xuống, thụt xuống dần. Bây giờ tôi mới nghe tiếng Doãn cười:

- Ðủ rồi, đừng rặn nữa để họ lấy ra.

Trong vài tích tắc cả một khối ruột trơn tuột không nơi bám víu bị lôi ra. Cái cảm giác nhẹ nhàng lâng lâng như ngồi trên một chiếc thuyền con trong giòng sông vắng, vào một buổi chiều thu, và tôi, đã ngủ liền sau lúc đó như chưa bao giờ được ngủ.

Tôi không biết đã ngủ được bao lâu. Khi tỉnh dậy cái phản ứng đầu tiên là liếc nhìn quanh giường, không có đứa bé nào nằm bên cạnh. Tôi hốt hoảng trước đôi mắt tinh quái của Nhạn:

- Cô bé mệt quá ngủ trong nôi kìa.

Rồi như sợ tôi đòi coi đứa bé, nó tiếp lời:

- Coi làm quái gì, con thiên hạ chớ bộ con mày hay sao. Thấy mày ngủ, tao bắt thèm. Hơn ba tiếng đồng hồ. Tao mà không lấy cơm thì kể như mày nhịn đói chiều nay.

Biết Nhạn không thích nhắc đứa bé, tôi đành nói cho xuôi chuyện:

- Họ không mang cơm cho mình sao?

- Nhà thương thí nghen mậy, lại ở nơi đèo heo hút gió này nên cái gì cũng phải tự lo liệu. Giá mình có tiền cho những người làm bếp chút đỉnh, họ sẽ mang cơm mỗi bữa và giặt giũ quần áo thì khỏe hơn. Thôi ngồi dậy ăn cơm đi, nguội từ hồi nào rồi.

Tôi khó nhọc chống hai khuỷu tay ngồi dựa vào thành giường.

- Mệt quá, chỉ muốn nằm.

- Ðừng nằm một chỗ, đi cho giãn xương cốt.

Tôi nhăn mặt:

- Ngồi còn không nổi chứ ở đó mà đi. Tao không tin đàn bà bên Mỹ mới sanh có vài tiếng đã xách quần áo đi tắm.

- Trông mày ai biết vừa mới sanh, dù cái bụng còn ễn ra. Nè đừng có uống nước nhiều nha. Ăn đồ ăn nóng cho nó rút người lại. Chịu khó kiêng cữ, người ta dễ phì nộn sau khi sanh lắm.

Tôi bật cười:

- Tao có cảm tưởng như mày đã có con rồi.

- Bậy nè! Hồi chị tao sanh, tao vô nhà thương nằm với bả ba ngày nên biết hết.

Tôi lùa miếng cơm vô miệng gượng gạo:

- Ðói mà không muốn ăn. Tao chỉ khát nước, thèm ăn và thèm ngủ. Mệt quá trời như một lần lột xác.

Nhạn nhún vai:

- Tương lai sẽ còn lột rất nhiều lần nếu mày lấy chồng và ngoan ngoãn nghe lời hắn. Có ai thoát được cảnh này đâu. Bù lại, mày sẽ có những đứa con dễ thương, ngộ nghĩnh.

Tôi buông chén cơm xuống bàn:

- Mày ăn giùm tao nha! Nuốt hết vô.

Nhạn nuốt nước miếng:

- Cơm bà đẻ ngon thấy mồ mà chê hả.

Rồi như sợ hiểu lầm, Nhạn tiếp thêm:

- Tao ăn một bụng lúc xuống bếp chờ lấy cơm cho mày. Gặp thằng Thái dễ nên cũng đỡ.

Tôi nằm quay người vào tường để Nhạn khỏi e dè lùa lấy lùa để những hạt cơm vô miệng. Và, như chợt nhớ ra, tôi buột miệng:

- Doãn đâu?

Giọng Nhạn đầy những cơm:

- Về từ lúc nãy, nhờ có xe đi qua trại mình nên ảnh về luôn. Ở đây chỗ đâu mà ngủ. Lát nữa, tao phải ra hành lang, ngoài đó có cái ghế dài nên cũng đỡ lưng. Mày ngủ đi, nửa đêm tao vô coi đứa nhỏ cho. Chắc chỉ nội ngày mai giấy tờ xong, thật đúng là con thiên hạ trả cho thiên hạ.

Tôi nằm im không trả lời. Ðầu óc quay cuồng lời Nhạn nói hôm nào:

- Sanh xong cho quách đi, khi về trại mày nói nó chết cũng đâu ai biết. Nên nhớ mày còn trẻ lắm Thụy à! Cả một tương lai rất dài còn lại. Vứt bỏ những dĩ vãng đau buồn, rồi mày sẽ có một cuộc sống mới. Một hạnh phúc thật sự như bao người khác.

Vứt bỏ nó đi, cái ý tưởng đã thấm sâu trong đầu óc từ khi tôi đặt chân lên đảo. Trước những đôi mắt, nửa tò mò, nửa xót thương của những người chung quanh. Câu hỏi han vô tình cũng làm tôi rơi nước mắt. Tôi chẳng cần ai thương hại, cũng chẳng cần ai săn sóc vỗ về. Mỗi người có một số phận. Tôi chấp nhận số phận không may đó, để rồi mỗi trưa vác cái bụng lếch thếch đến sân nhà thờ xếp hàng lãnh thơ. Trời nắng chang chang, không một mảnh giấy che đầu, cái áo ngắn cũn cỡn chỉ cần hơi giơ cánh tay là hở nguyên một khoảng bụng, tôi cũng chẳng màng. Thật buồn cười. Nhạn nói với tôi:

- Khi mày đứng dang nắng cả buổi đợi thư người yêu trong khi cái bụng chang bang thế kia. Tống nó ra cho rồi. Chờ ngày đẻ làm gì. Làm sao giấu nổi Minh với những vết nhăn trên da bụng.

Tôi quen Nhạn trên đảo và thân với nó từ dạo đó. Nhạn lớn con và hơn tôi những bảy tuổi. Có thể vì vậy mà nó khôn hơn tôi rất nhiều. Nhất nhất, tôi đều làm theo ý kiến của Nhạn. Duy chỉ có một điều, tôi chống đối tới cùng. Ðó là tôi không muốn phá thai. Không muốn bóp chết một sinh mạng cỏn con đang sống bám vào cơ thể, vào nhịp tim và mạch máu trong tôi. Mỗi chiều buông vội chén cơm đi tìm chỗ ói là Nhạn lại làu bàu:

- Người gì mà ngu quá cỡ. Mày phá thai thì chỉ mình mày, tao, và một tên bác sĩ biết. Còn ngày mày sanh, thì cả đảo biết. Rồi con mày lớn lên, thì cả nước biết... Mày sẽ chết vì dư luận con ạ!

Có lẽ Nhạn nói đúng. Tôi không sống dựa vào dư luận nhưng không thể thản nhiên trước những lời ra, tiếng vào. Mỗi giờ, mỗi chiều, rồi mỗi ngày, cũng bằng đó những câu hỏi được nhắc đi, nhắc lại:

- Tháng mấy thì sanh?

- Trong người có dễ chịu không?

- Tội quá, trông như con nít thế kia.

- Cháu có biết cha đứa bé là ai không?

Và mỗi lần tôi khóc là mỗi lần Nhạn nhắc lại:

- Nếu mày không muốn xấu hổ với lương tâm vì phá thai, thì phải đương đầu với dư luận. Mà khi nào dư luận cũng mang không ít thì nhiều sự thật. Thôi ráng đi, chỉ vài tháng nữa thôi. Nhớ rằng, đã dại một, thì đừng dại hai. Cho nó đi là xong.

Tôi không thể thiếp đi trong những lời ru ngủ thường nhật. Lòng bồn chồn chỉ mong muốn được như đứa bé. Ít ra, cũng một lần để thấy cái hình hài mà tôi đã trải qua bao buồn phiền tủi nhục mới giữ được. Giờ đây, nó chỉ khoảng cách trong tầm tay với, mà sao tôi còn chần chờ. Sợ Nhạn chăng? Sợ ý định của mình lung lay, hay lại sợ nhớ về dĩ vãng?

Tôi trở mình. Nhạn đã đi ra ra ngoài từ lúc nào. Trong phòng, điện vẫn còn sáng trưng, chiếc ti vi trắng đen treo trên tường không ai sử dụng. Người đàn bà nằm chung phòng cũng đã ngủ vùi. Tôi thõng chân xuống khỏi giường tìm đôi dép mủ. Cái bụng nhẹ hững làm tôi phải chao người về phía trước, giữ thăng bằng giống như người còng lưng cần gậy chống. Bây giờ, thì tôi mới có dịp nhìn con tôi, nó nhỏ thó như chiếc bình thủy 11 được cuốn gọn gàng trong mảnh khăn hồng làm nổi bật màu da tái đen, chiếc môi thâm rộng và cánh mũi lân phập phồng trong hơi thở, làm tôi điếng cả người. Tôi đã biết cha đứa bé là ai. Một người mà tôi thù hận ghê sợ nhất. Tội nghiệp con tôi, nó còn nhỏ bé yếu đuối quá, sao lại mang hình hài của một người cha quá bạo tàn. Làm sao, làm sao tôi quên được hơn hai tháng trời bị nhốt trên hoang đảo, và những lần bị dày vò thân xác. Từng đứa, rồi từng đứa. Những khuôn mặt cứng và thô. Những đôi mắt đục ngầu dục vọng. Những bàn tay tàn bạo với lối làm tình khủng khiếp. Chúng như một bầy quỷ dữ trước miếng mồi lạ, như một đàn hổ đói trước con nai lạc bầy, giành giựt chuyền tay nhau và xâu xé. Tại sao, trên ghe chỉ có ba người để chúng bắt. Bắt con gái đã đành, sao còn lại lôi thêm bà già đáng tuổi mẹ chúng. Tôi không quên được đâu, ba người khốn khổ nhất trên đảo. Ba khuôn mặt bi thảm nhất của kiếp làm người, đã cùng chia sẻ, đã cùng nuốt cay, ngậm đắng và đã cùng khóc thét trong những giờ đền tội. Quên sao được những giờ phút chúng tôi trần truồng bên nhau. Một lối hãm hiếp tập thể giữa ban ngày – dưới ánh nắng bỏng da. Chúng tôi bị xô đẩy như một đàn chó không quần, không áo. Chúng xí xô, chỉ trỏ, hí hố như một giống cầm thú. Một loài thú mà Thượng Ðế bỏ quên cho chúng mang kiếp người. Mỗi cái vẫy tay của chúng là tôi lại thấy chân tay bủn rủn, tê liệt như người ta đang gục đầu bên máy chém. Thôi, thì xong một đời con gái. Xong một kiếp làm người. Hãy chui rúc nhục nhã, trần truồng để giành giựt sự sống. Sự sống quí đến thế sao? Sinh mạng quan trọng đến thế sao? Phượng hét lên chống đối khi bị hành hạ liên tiếp. Những cú đá dằn mặt giáng xuống người chúng tôi và lúc nào thím Năm cũng vỗ về như cho chính mình:

- Các con chịu đựng đi, đừng có thái độ gì hết để tìm cách thoát thân.

Thoát thân? Thoát bằng cách nào khi chung quanh chỉ toàn mây với nước. Mảnh đảo cỏn con giữa đại dương bấp bênh như một chiếc lá trước giòng nước xoáy.

Những ngày đầu trên đảo, chúng tôi lần mò tìm đường trốn, nhưng chỉ vài tiếng đã đi hết vòng. Trốn bằng cách nào, khi không một mảnh ván trôi giạt, chung quanh, chỉ toàn những xương rồng và gai khô. Không một giòng suối. Không một vũng nước ngọt. Không một thứ trái cây và không một loài cá bén mảng. Ðảo này là đảo gì? Nếu là đảo tử thần, sao tôi, không thấy những bộ xương khô? Phượng, tựa vào tôi, mặt mày sưng húp. Tôi thở dài:

- Chỉ còn duy nhất một con đường để thoát. Mày muốn đi cùng tao?

Phượng tuyệt vọng:

- Chẳng còn con đường nào cả. Mày muốn nói trốn chúng bằng cách chui rúc dưới những bụi gai này. Không cơm, không nước, cả ngày chỉ mút mủ xương rồng? May ra được một ngày, rồi cũng lăn đùng ra chết vì ăn loại mủ độc.

Tôi nhìn mặt biển mênh mông:

- Một con đường chết. Chẳng thà chết vinh còn hơn sống nhục.

Phượng chua chát:

- Khi biết sống nhục không nổi, thì mới tìm cái chết. Vậy là mày cũng còn ham sống lắm chứ.

- Chết, chỉ là con đường cuối cùng. Mày xem, những người bị chết đuối. Trước khi chết, họ cào cấu, bám víu và gào thét để chống chọi với tử thần.

Phượng xủi gót chân vào những tảng đất khô gạt ngang:

- Thôi đi! Còn sống giờ nào, hay giờ đó. Tao tin vào Thượng Ðế. Biết đâu, mình đang trải qua một sự thử thách.

- Một sự thử thách bằng xương thịt, bằng cả mạng sống khi đến bến bờ tự do?

- Ðừng nghĩ ngợi đến vinh nhục nữa. Còn sống được là may. Mày nên nhớ rằng, tất cả gia đình, những người thương yêu đều đặt hy vọng vào chúng mình. Hãy là con chim đầu đàn, nhận chịu hy sinh, để dìu dắt, nuôi nấng bầy chim dại trong cảnh khố rách áo ôm.

Tôi thở dài:

- Dìu dắt chúng bằng con đường mình đã đi?

Phượng im lặng. Cả ba chúng tôi cùng im lặng trong những lúc đêm về. Gió biển mang theo cái lạnh buốt giá, dù thời tiết tháng năm. Chúng tôi, rúc người trong bụi cây rậm, vài mảnh vải con làm mền, làm khăn quấn những lúc cần tắm giặt. Nhờ những bụi gai bao bọc. Nhờ bóng tối bao phủ, chúng tôi không còn thấy gì hết kể cả vùng đại dương bao la, kể cả những đốm sáng từ chiếc tàu lạ mà chúng tôi đã mỏi mòn trong hy vọng.

Tiếng sóng vỗ không còn làm chúng tôi khắc khoải buồn da diết như những ngày đầu. Bây giờ, nó là những nhịp thở cần phải có trong con người như những giòng máu đang luân lưu trong cơ thể. Và nó, là thức ăn tinh thần của mỗi ngày. Sóng ơi! Vỗ nữa đi, hãy va chạm vào nhau thành những âm thanh chát chúa, tạo thành những tiếng oán than và mang đi tận nơi xa, rải rác khắp mọi nơi để nói với mọi người rằng, ở đây, trên một hoang đảo không muông thú, không một tiếng kêu của ếch nhái hoặc tiếng nỉ non của côn trùng, có ba người đàn bà đã bị tàn phế và đang trong cơn hấp hối. Họ tật nguyền từ thân thể đến trí óc. Bộ não của họ đã bị khủng hoảng, đục khoét, chỉ còn chờ khô cong theo những hôm nắng gắt. Sóng ơi! Hãy đi xa, và tìm những chiếc tàu buôn lương thiện, nhắn nhủ họ rằng, đừng làm ngơ với những mảnh thuyền con lênh đênh ngoài trùng dương, tìm con đường sống, giữa muôn vàn con đường chết. Có ai bước chân ra đi mà không chấp nhận sự chết. Thế nhưng, cái chết nó đâu đến dễ dàng cho mỗi người. Nếu ý nghĩ đơn giản như trắng với đen, và sự sống, sự chết xẩy ra đột ngột như trở bàn tay, nhanh như cơn lốc xoáy hoặc mạnh và hãi hùng như sóng biển cấp 8. Hoặc nếu, con người được sinh ra để đón nhận sự sống bằng vài tiếng khóc chào đời và khi chết, không hiểu, không lường và không biết gì cả thì vui sướng biết bao. Sẽ chẳng còn ai phải sợ hãi, phải chờ đợi, mình sẽ chết bằng cách nào. Cả một kiếp người sống lương thiện chỉ để mong một cái chết nhẹ nhàng, êm đẹp như giấc ngủ. Và nếu ai cũng được như mình hằng cầu xin thì sẽ không còn ai kể, hoặc truyền tai nhau nghe những giờ phút sinh, tử, những thất kinh khi đối diện với tử thần. Sẽ chẳng còn ai làm chứng nhân cho những cái chết bi thảm trên biển cả, và cũng chẳng còn ai biết, để mà lên án lũ tàn ác đánh cá Thái Lan khát tiền, khát máu.

Bây giờ, chúng nó đã đi rồi, sau hơn tháng trời, làm mưa làm gió trên đảo. Ba ngày đi, nửa ngày ghé lại. Bốn ngày đi, để trọn một ngày hả hê bên rượu, bên thịt cá, bên những món đồ ăn còn bốc khói, và bên cạnh, ba khối thịt người vô tri, vô giác, nằm bất động. Có lẽ, chúng không còn quay trở lại nữa như chúa sơn lâm chê con mồi đã lâu ngày bốc mùi hôi thối. Ngày thứ năm, chúng tôi cho nhau những khuôn mặt rạng rỡ, những đôi mắt đầy niềm tin. Những tấm áo tươi màu được xé ra cột dính vào nhau, treo lên cao bay lượn trước gió. Những đốm lửa từ những cây khô được chuyền tay nhau đốt lên làm dấu hiệu để hy vọng được cứu thoát.

Tuần lễ trôi qua, có thấy gì đâu. Có mắt làm chi để cũng như mù. Nhìn thấy gì ngoài khung cảnh tuần tự diễn ra mỗi ngày. Một bức tranh chói ánh mặt trời vì sự phản chiếu của bọt biển, và, ba thây người dựa gốc cây khô, ngóng về ba phương trời, chờ một đốm lạ.

Phượng kêu luôn miệng, nước không còn đủ cho nó nhấm sau mỗi lần gào nữa. Tất cả đồ ăn chúng thẩy cho những lần ghé lại cộng một ít đồ khô chúng tôi giấu dưới bụi rậm cũng cạn dần. Mười lăm ngày ròng rã, bây giờ, là lúc tìm lại những đầu cá thối, những mảnh xương khô để mà gặm. Một con chó buồn nản nhìn khúc xương ống chôn dưới đất lâu đời thế nào thì chúng tôi đang mang hình ảnh đó. Không có một vật cứng đập vỡ ra chia nhau. Cuối cùng, chỉ còn nước chuyền tay nhau mút mát cầm hơi. Ðói, khát làm chúng tôi quên cả tủi nhục. Bà Năm, cầu xin một phép lạ. Phượng, bằng lòng để đổi lấy sự sống. Nó thều thào:

- Nếu chúng trở lại, tao sẽ dùng tất cả mọi cách, kể cả lả lơi để dụ chúng đưa khỏi đảo. Chúng mình không thể chết lần, chết mòn ở đây.

Chúng tôi cầm cự thêm được năm ngày không lương thực. Qua đến ngày thứ sáu, thím Năm hoàn toàn kiệt lực. Tôi không nhớ thím chết từ lúc nào, và bằng cách nào. Chỉ biết rằng khi nhìn thấy, thì thím chỉ còn là một cái xác bất động trong thế nằm co dúm, và mặt, thì vục sấp xuống vũng cát còn ướt nước biển. Sự ra đi của thím làm chúng tôi cảm thấy cái chết đã gần kề. Phượng tấm tức khóc, và than trời trách đất trong những lúc mê sảng. Tôi, vẫn tựa người dưới gốc cây cao từ giờ này qua giờ khác, từ ngày này qua ngày khác như một người đang thiền trước cơn hoạn nạn. Hai mắt tôi mở trừng trừng bất kể ngày, đêm, và tôi, vẫn thấy Phượng vật vờ trước mặt như một bóng ma. Nó nhai nát những lá xương rồng, nhả một ít mủ trước khi nuốt. Ngày đầu, tôi còn ra dấu bảo nó đừng ăn, hãy tập trung tư tưởng vào một điều gì đó. Ðừng khóc, đừng la, hãy thở điều hòa, tìm một sự quân bình để cầm cự, biết đâu chúng chẳng trở lại. Về sau, tôi không còn đủ sức dù chỉ cử động bằng những ngón tay. Bóng Phượng không còn di động, dù miệng nó vẫn ngậm một búng xương rồng. Không hiểu, nó chết vì đói, vì nghẹn, vì mủ cây độc hay vì quá no. Còn lại mình tôi, trơ trọi giữa một nghĩa địa đầy dẫy bóng dáng tử thần. Không hiểu nhịp tim tôi vẫn còn đập được là nhờ chất mỡ trong người tiết ra nuôi dưỡng, hay là nhờ tình yêu mãnh liệt của Minh. Tôi nhớ là mình đã thiếp đi rất nhiều lần để rồi ngỡ ngàng tỉnh dậy trong tiếng kêu khóc của Minh. Cho đến ngày thứ ba mươi thì tôi không còn phân biệt được ngày hay đêm nữa. Tôi cũng không biết mắt mình đang nhắm hay mở, và còn bao nhiêu giọt mỡ trong người để cầm cự. Giọng Minh, cũng không còn níu kéo mà nó thổn thức như một chấp nhận, nó như một định mệnh đã được an bài trong lá số tử vi, thì bỗng cơn mưa đột ngột trút xuống như một phép lạ. Khi tôi nhận thức được người mình mát lạnh như đang ngâm giữa giòng suối thì cũng là lúc tôi gục đầu xuống vục chặt miệng vào vai áo, mút những giọt nước từ trời cao rơi xuống. Miệng tôi đầy những cát bẩn và mặn. Mồ hôi trôi theo giòng nước chảy xuống cổ, xuống tim, xuống gan, chảy tới đâu là sự sống tôi tới đó. Khi mạng sống vừa đủ trong cơ thể thì người tôi bắt đầu run lên vì lạnh. Cơn mưa kéo dài và càng lúc càng nặng hột. Gió, theo sóng từ ngoài khơi tấp vào bờ cuốn tung những bụi cây tróc gốc. Tôi cố đưa tay vuốt những nước đẫm trên mặt mới biết sức chẳng còn. Nhìn hai cánh tay gầy khô và đen sậm như người bị chết cháy, tôi nghĩ; cả thân thể, ruột gan, phèo phổi và cả xương đầu, xương chân mang ra cân, cũng chưa bằng một đứa bé hai mươi ký.

Gió càng lúc càng mạnh và sóng biển cuồn cuộn đánh vào những tảng đá bắn tung tóe như muốn nhai nuốt gọn hòn đảo. Bầu trời dầy đặc những mây đen, nhưng vẫn còn để tôi thấy rõ mực nước mỗi giờ mỗi dâng cao. Nước ngập trên xác thím Năm đã rữa. Sóng xô đẩy làm xác thím nát tan từng mảnh, nổi lều bều trên mặt nước. Và rồi, cái xác Phượng cũng chẳng được yên ổn. Nước đi đến đâu, từng mảng thịt vỡ theo tới đó. Bây giờ, nước đã liếm đến gót chân tôi, mang theo hàng vạn con dòi từ hai xác chết. Chúng như loại đỉa đói gặp máu, chúng lúc nhúc bò lên kẽ chân, ống chân, lên mông và đầy trong người. Trời hỡi! Tôi có mắt làm chi để nhìn thấy cảnh hãi hùng này. Từng con dòi trắng phau béo ngậy, sợ nước thì càng bò nhanh lên đầu, lên mặt, rồi đảo lại ngược tìm đường trốn chạy.

Cảm giác ghê rợn cùng lúc mực nước dâng cao cho tôi biết cái chết đã gần kề. Tôi không còn đủ sức để cử động, để bò, để lết lên vùng đất cao. Thì thôi, đành ngồi chờ chết nơi đây. Một cái chết mà lẽ ra không phải chết. Người ta bị chết vì đói, vì khát đã đành, còn tôi, tôi vượt thoát được đúng ba mươi ngày không đồ ăn, thức uống, để rồi giờ này, nước tràn trề đó, từ trời cao, từ sóng biển, từ bốn phương tứ phía và nước đang nhận chìm cơ thể, nước đang tới bụng, rồi sẽ tới ngực, tới cổ, tới môi và khi tới mũi là hồn tôi được giải thoát khỏi thân xác khốn khổ. Mười sáu tuổi, chưa biết niềm vui, hạnh phúc, đã bị đọa đày cho tới giờ chết. Chết giữa nơi hiu quạnh, không thân thuộc bạn bè. Tôi muốn làm hoặc la hét, hoặc biểu tỏ một hành động nào đó để cảm thấy dễ chịu trong lồng ngực. Không lẽ tôi chết liền khi nước chỉ mới ngang người sao? Tôi thèm được vỗ về cỏn con trước giờ chết. Thèm được một bàn tay vuốt mắt. Thèm một lời tiễn biệt sau cùng. Và tôi lại thiếp đi trong sợ hãi, trong tuyệt vọng và trong thèm khát tuyệt vời đó.

Khi tôi biết được mình thực sự vẫn còn sống và sống bằng xương, bằng thịt, thì đã có rất nhiều huyền thoại quanh tôi. Người ta đặt dấu hỏi, đặt rất nhiều giả thuyết để rồi cuối cùng kết luận: Tôi, là chứng nhân cho một trong những cái chết ngoài biển cả. Riêng tôi, tôi chẳng cần biết gì thêm, ngoài một điều – Một phép lạ – cơn bão lớn đã xô đẩy chiếc tàu buôn tấp vào bờ và cứu tôi kịp lúc. Ngày xưa, cá ông thường cứu những người gặp hoạn nạn và bây giờ, chiếc tàu lạ ấy chính là loài cá ông đã mang theo những người giàu lòng nhân ái. Họ truyền nước biển cho tôi và cấp thời mang vào đất liền khi cơn bão vừa chấm dứt. Có thể dịp may chỉ đến có một lần chứ không có lần thứ hai, cho nên, tôi chỉ được họ cứu sống, mà không được họ mang thẳng về nước như nhiều chiếc thuyền khác đã làm. Không hiểu, họ sợ mang trách nhiệm hay họ khám phá rằng, tôi đã có thai.

Sau năm tuần nằm trong bệnh viện, tôi được gửi thẳng về Songkla - trại tị nạn Thái Lan - một đảo tập trung những người tị nạn Việt Nam. Tôi thất thểu như người không hồn với cái xác gầy còm, xương xẩu. Trông tôi không khác gì những đứa bé nghèo đói bên Phi châu – đen đủi xấu xa, hai mắt lơ láo và bụng càng lúc càng ễnh ra. Bụng chúng ễnh vì nước, còn tôi vì bào thai. Chúng gầy còm yếu đuối vì thiếu ăn, còn tôi vì ói mửa, vì ốm nghén. Tôi trốn tránh tất cả mọi người ngay cả những phái đoàn báo chí, ký giả ngoại quốc, dù họ có mang lại cho tôi những tin vui đặc biệt để tôi rời đảo sớm.

Tôi sợ, phải nhắc đi nhắc lại những điệp khúc, sợ phải sống lại với những hãi hùng đã qua. Ngày ngày sau bữa ăn, sau khi đứng chờ lấy thư quê nhà, tôi hay trốn lên những ghềnh đá, trèo lên mỏm núi cao nhất, vì tôi tin rằng, ở đây Chúa sẽ nghe rõ lời tôi khấn nguyện, cho tôi một đức tin, một can đảm để đừng hủy bỏ đứa con trong bụng. Sau những giờ nỉ non, lấy được ít nhiều thanh thản, tôi lại lang thang trong rừng, mang kiếp dã nhân, muốn hòa đồng với loài người, muốn thân thiện để được bình đẳng như mọi người nhưng lại sợ bị xa lánh. Tôi ích kỷ với chính tôi, hẹp hòi với tất cả mọi người, từ chối sự giúp đỡ của những người có lòng nhân đạo để chiều chiều một mình, lạc lõng trong rừng bên đàn muỗi đói thương vay khóc mướn.

Ðứa bé đã bắt đầu biết cọ nguậy. Hai bàn tay tí hon tuột khỏi chiếc tã quấn ngang bụng. Ðôi mắt sưng mọng mở ra hấp háy. Trông nó xa lạ quá, không có một chút gì để tôi nghĩ là nó giống tôi. Ðể tôi tưởng tượng là mình cưu mang suốt tám tháng qua, để tôi mang chút áy náy khi quyết định dứt lìa tình mẫu tử. Tôi nhìn nó dửng dưng như chấp nhận lời Nhạn: “Sanh rồi cho quách nó đi!”

“Cho quách nó đi!” Tiếng nói vang vọng bên tai như nhắc nhở, thúc giục, cùng với tiếng khóc thét của đứa bé. Tôi lấy bình sữa nguội nằm lăn lóc bên cạnh nhét vào miệng nó, nó vẫn khóc và nhất định không chịu ngậm. Da nó đã đen, giờ lại dùng hết sức mà gào nên tím sậm như trái hồng quân. Cuối cùng, tôi đành bồng nó lên, hai tay đong đưa như người ta đưa võng. Tiếng khóc có phần dịu đi đôi chút nhưng vẫn dai dẳng làm tôi bứt rứt, lo sợ. Không lẽ, nó đã linh cảm được ý nghĩ trong đầu tôi hay sao? Không lẽ, nó biết tôi sắp bỏ nó vào viện mồ côi hay cho bất cứ gia đình nào có lòng nhân cần con? Hay nó biết trước, rồi đây đời nó sẽ khổ, sẽ rơi vào một gia đình chẳng ra gì để hư hỏng cả cuộc đời, hay lại bị chuyền tay nhau sang bán cho những tay buôn người để rồi, bị họ bẻ lọi tay, chân bắt lết đi ăn xin, ăn mày mỗi ngày, hầu chuộc lại tội ác tày trời mà ba nó làm nên đã vội vàng gào lên mà khóc. Ðể thương thân phận mình, hay để níu kéo tình thương của một người mẹ. Ở với mẹ, có mắm ăn mắm, có muối ăn muối. Mẹ dạy dỗ con khôn lớn bằng tình thương yêu chứ không phải bằng thịt cá. Rồi như tâm linh thúc giục, tôi ôm sát đứa bé vào lòng, nói trong tiếng nấc nghẹn ngào:

- Ðừng khóc nữa con, không đời nào mẹ bỏ con đâu.

Con bé đã thôi khóc, nó ra vẻ hài lòng khi được ấp ủ, được gọn sát vào ngực mẹ khi được mút từng giọt sữa ấm, giòng sữa được chắt gạn từ trong cơ thể, từ trong máu, trong tim. Tôi đang mang một hình ảnh đẹp đẽ và hiền dịu biết bao, vậy mà trước đó, tôi đã cố tình chối bỏ chỉ vì, nghĩ đến hạnh phúc riêng cá nhân mình. Thôi, tôi đành chấp nhận mất Minh, chấp nhận xa lìa tình yêu tuyệt vời để giữ lấy đứa con rơi rớt này. Tội nghiệp con tôi, nó đã không cha, thì không thể nào mất luôn cả mẹ. Nó phải được sống để ngước mặt như bao đứa trẻ khác. Nó phải được dạy dỗ và cắp sách đến trường để biết đọc, biết viết tiếng mẹ đẻ. Nó sẽ phải mang giòng họ của tôi. Họ của ba má tôi ghép lại từ ngày cưới nhau. Nó sẽ được mang tên đệm của tôi – Tôi sẽ đặt tên cho nó là Vọng, dĩ vãng qua, ví như một ác mộng, và từ giờ trở đi, mới chính là sự thật. Sự thực để nhận lấy trọng trách làm mẹ. Một trách nhiệm thiêng liêng và cao cả, cho dù tôi phải mang chứng tích của một vết thương sâu kín nhất đời mình. Cho dù, tôi phải đánh đổi tình yêu, đánh đổi lấy cuộc sống làm vợ, đánh đổi hạnh phúc tương lai, mà tôi đang ao ước. Cho dù, tôi phải chấp nhận tất cả những tủi nhục, những đau đớn mai này, thì tôi, cũng phải nuôi nó. Tôi phải ngẩng mặt.

- Vọng ơi! Mẹ sẽ yêu thương con thật nhiều, vì con là đứa bé chịu nhiều thiệt thòi nhất!

đỗ vẫn trọn